باذشاه اسلام خلّد ملكه از جمله آن باذشاهان كامل نادر است كه تقرير رفت . و جون بموجبى كه در ديباجه كفته شذ ، سينهء باذشاهان عاقل عادل حكيم طبع به حكم :
« قلوب الملوك خزائن اللّه » ، مخزن اسرار الهيست ، و بموجب :
« كلّ اناء يترشّح بما فيه » ، همواره از تأثير فيض عالم قدس ، معانى دقيق در دل روشن او فرو مىآيذ ، و جشمهاء حكمت و معرفت از ضمير منير او مىزايد ، و هر نفس از عالم غيب در باب حقيقت و عرفان بىواسطهء تأمّل و تفكّر او را واردى روى مىنمايذ كه ارباب فراست و اصحاب كياست در آن حيران و معجّب مىشوند .
هر دم ز فيض فضل الهى بخاطرش * جون وحى منزلست توالى واردات
حكمش كرهكشاى امور ممالكست * ز آن شذ بذو حواله همه حلّ مشكلات
و لا شكّ جون باذشاهى و عقل و عدل هر سه موجودست ، محال باشذ كه امثال اين معانى بر سبيل تواتر از ضمير منير او صادر نشوذ . مانند آنكه محال باشذ كه از دريا بخار برنخيزد ، و از آفتاب نور و شعاع متظاهر نكردذ . و اين معنى بر مبالغت حمل نبايذ كرد ، جه در اصطلاح قدما ، باذشاهانى را كه بتأييد الهى مؤيّد بوذند ، منسوب مىكردانيذند ، بانك جام كيتىنماى دارند . و اين عبارت از ضمير روشن ايشان بوذه ، كه بنور عقل ادراك اشيا مىكردند .
و اين اصطلاح بغايت مناسب است . جهت آنكه ضمير آدمى بواسطهء استعداد عقلى ، بر مثال آيينهء است كه صور اشيا در آن ظاهر شوذ . و همجنانك احوال آينه بواسطهء زدوذكى و نازدوذكى و قلّت و كثرت زدوذكى متفاوت بوذ ، احوال عقول اشخاص انسانى نيز بحسب مراتب مختلف باشذ .
و عقول كاملان مانند آينه بوذ بغايت زدوذكى و صقال هر جه تمامتر كه جمله جيزها در آن بنمايذ . بس نام جام كيتىنماى از آن اطلاق كردن عظيم مناسب افتذ . و جون باذشاهان عادل كامل بتأثير تأييد ربّانى در مرتبهاند كه هر جه در ضمير ايشان آيذ ، و بر زبان ايشان روذ ، اكثر و اغلب محض حقّ و عين صواب باشذ . و از فيض كمال عقل