تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اسئله و اجوبه رشيدى ( فارسى ) — صفحة مقدمه 40

مساهمون:

صمقدمه ٤٠
سخن در پرده مىگويم چو گل از پرده بيرون آى * كه بيش از پنج روزى نيست حكم مير نوروزى
( ديوان حافظ ، خلخالى ، ص 409 ) . جاى ديگرى نيز از « كتان روسى » ذكرى به ميان مىآورد ( ص 469 ) كه فى الجمله بايد حكايت از وسعت تماسهاى تجارى و شهرت برخى از كالاهاى رايج روزگار داشته باشد . پيداست مرد فهيم و متعادل و رشد يافته‌اى چون خواجه از توجه به جريانهاى مردمى و حتى جزئيات زندگى پيرامونيان غفلت نمىكند و در اسئله و اجوبه نيز همانند ديگر آثار ذىقيمت خود به بسيارى از ظرائف و لطائف حيات عمومى اعتنا نشان مىدهد . اين است كه كتاب حاضر آكنده از نكات و امورى است كه وصف الحال جامعه مصيبت ديدهء عصر مغول را رقم مىزند و عمق بحرانهاى عميقى را كه تودهء حرمان‌زده با آنها دمساز و رو به رو بوده ، هويدا مىگرداند . - و امّا سخن آخر دربارهء كتاب اسئله و اجوبه رشيدى به نحوهء ويرايش و چاپ متن متوجه است كه به يقين مورد اعتناى خوانندگان گرامى قرار گرفته است از آنجا كه در دست نبودن نسخ ديگر ، كار مقابله و مبادله را ناممكن مىسازد و در همان حال تغيير در رسم الخطّ كلمات ، اصالت يك متن ثقه و معتبر آغاز سدهء هشتم هجرى را نامقبول مىگرداند ، ناچار اين بنده تن به صعوبت كار درداد و مرجّح شمرد كه با وجود مشكلاتى كه از اين ممرّ حاصل مىشود كتاب حاضر را به چاپ سپارد تا ارباب پژوهش و دانش هر اندازه كه ممكن است از حاصل و دانش و بينش رشيد بهره‌مند شوند و همزمان از اسلوب نگارش خواجه و رسم الخط موجود در ميان كتاب و منشيان عصر او نيز غافل نمانند . از آنجا كه تغيير شيوهء ضبط حروف و كلمات ، به نحوى كه در همين مقدّمه شرح آن آمده است ، دگرگونيهايى را نيز طلب مىكرد ، تصميم بر آن شد كه از امروزى كردن املاء لغات اجتناب شود و اين كار را لدى الاقتضاء بر عهدهء ارباب خرد و مطالعه‌كنندگان و متفحّصان اين گونه كتب و متون واگذارد . تلاش براى وفادار ماندن به متن و اسلوب اصيل سخن و رسم الخط كتاب ، البته مانع آن نمىشده كه صرفنظر از اعراب‌گذارى لغات براى سهولت فهم سخن گاه كلماتى در بين الهلالين نيايد و يا براى رسائى جملات و افادت بيشتر متن عبارات و لغات تكميلى در بين دو ابرو [ ] قرار نگيرد به اين طريق شايد جاى خالى برخى از كلماتى نيز كه بر اثر