عصيانى كى همواره در جبلّت ايشان بوذه . و موسى عليه الصّلاة و السّلم و ديكر انبياء بنى اسرائيل در كتب آسمانى از آن معصيت و بيراهى ايشان ياذ كرده ، جه مقدار علم نصيبهء ايشان بوذه باشذ ، تا بذان تفاخر كنند و در غلط افتند . و از سر جهل و بىخبرى غرور نمايند . حقّا كه اين ابيات كه عطار در اسرارنامه كفته ، مناسب احوال ايشان ، و لايق آنكه در جواب ايشان كويند ، شعر :
زمين در جنب اين نه طاق مينا * جو خشخاشى بوذ بر روى دريا
ببين تا تو ازين خشخاش جندى * سزد كر بر بروت خوذ نخندى
و حقيقت آنكه يهوديان عظيم جاهل و كم علم بوذهاند . هم در زمان بيشين و هم بعد از آن تا اكنون . سبب آنكه با وجود ايمان بخذاى و رسول ، ديكرباره بتبرست و مشرك شذن ، غايت جهل و نادانى توانذ بوذ . و ايشان هم در زمان موسى عليه السّلم سبب جند روزه غيبت او [ 212 ] كه بكوه طور رفته بوذ ، كوساله برستيذند . و هر جند حقّ تعالى در قرآن مجيد فرموذه كه :
« إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ »
« 1 » . انسان از سهو و خطا و كناه ، خالى نتوانذ بوذ ، لكن از اهل ايمان ، بجز حرص و شهوت ، انواع كناهان در وجود آيذ . لكن آنكه جنان جاهل شوند كه خذاى را ترك گيرند ، و متابعت بت كنند ، عظيم نادر توانذ بوذ . و مبادرت بر آن ، جز جهل محض نتوانذ بوذ ، و با وجود اين اقدام جهل و معاصى ايشان تا حدّى بوذه كه حقّ تعالى ايشان را از غضب در آيات تورية ، بقوم سخت قفا ، خطاب و لقب فرموذه . و موسى عليه السّلم ، نيز در هيج وقتى ازيشان راضى نبوذه ، جه آيات بسيار بسيار در تورية بذان ناطق ، و حقّ تعالى بسبب معصيت و بيراهى ايشان ، بكرّات حكم بابطال و هلاك ايشان بكلّى فرموذه ، و بسبب شفاعت ايشان عليه السّلم عفو مىفرموذه .
و در باب معاصى ايشان و ناخشنوذى حقّ تعالى و موسى عليه السّلم ، ازيشان بانواع آيات بسيار در تورية وارد و مثبت است . اكر آن را بتفصيل كوئيم ، بتطويل انجامذ .
هامش
( 1 ) - العصر ( 103 ) : 2