مستغنى است ، و تفاوت احوال ارباب درجات عاليه به نسبت با آنكه در مرتبهء فروذ ايشان باشذ ، واضح و محقّق است ، تا غايتى كه نيكى بعضى به نسبت با آن بعض كه مراتب ايشان عالىتر باشذ ، بدى مىشمرند جنانجه كفته كه : « حسنات الابرار سيّئات المقرّبين » .
و جون اين معنى در حقّ او متصوّر نبوذ ، حق تعالى او را بانواع مواهب و كرامات ديكر مخصوص كردانيذ كه فوايد هر يك از آن اضعاف اضعاف فوايد اين موهبت باشذ .
جنانكه آيات بيّنات قرآن در هر موضع بذكر آن ناطق است و شرح و بيان آن كردن بتطويل انجامذ ، و از آن جمله يكى كوثرست كه با اين معنى مناسبتى دارذ . و جنانجه ياذ كرده شذ بوى ارزانى فرموذ .
و وجهى ديكر آنكه هر يك از انبياء متقدّم عليهم السّلم مبعوث بوذهاند بقومى مخصوص . و ذرّيّت اقوام اوّلين را نسبت باصلاب انبيا كردهاند ، و رسول عليه الصّلاة و السّلم به حكم : « بعثت الى الأسود و الأحمر » ، بتمامت خلايق مبعوث بوذه و خاتم النّبيّين بوذه .
و ازين معانى كه ذكر رفت دو فايده حاصل مىآيذ :
يكى تفسير آيت :
« ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ »
. « 1 »
و ديكر آنجه رسول را عليه الصّلاة و السّلم فرزند نبوذه موجب شرف و عظمت او بوذه و او را جهت ختم رسالت فرستاذهاند ، و خاتم النّبيّين بوذه ، و خاتم النّبيّين نشايذ كه دو باشند الّا يكى . و آن شخص كه در دنيا محتاج بعلوم نشوذ و هيج كس مانند او نباشذ ، و او مانند هيج كس نه . غير خاتم النّبيّين نتوانذ بوذ . و آيت :
« وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ »
« 2 » . مصدّق اين معنى است . و ازين آيت آنجه مدّعى ماست ، به تمام روشن مىشوذ ، جه كسى كه در حقّ او باشند كه ترا بهيج كار ديكر نفرستاذهايم ، الّا برحمت خلق عالم . لا شكّ او را در آن ميانه غرضى ديكر نبوذه باشذ ، الّا آنكه او را بذان فرستاذه باشند و كفته كه ترا به جهت آن فرستاذيم .
هامش
( 1 ) - الاحزاب ( 33 ) : 40
( 2 ) - الأنبياء ( 21 ) : 107