تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اسئله و اجوبه رشيدى ( فارسى ) — صفحة 176

مساهمون:

ص١٧٦
بس استدلال كرده كوئيم كه اين معانى نيز بايذ كه در افلاك باشذ خصوصا كه ايشان نيز ذوى العقولند ، جه اكر ذوى العقول نبوذندى اين برهان حركت ارادى قطعا بر ايشان صادق نبوذى . و جون برهان ذوى العقولى ايشان همين حركت ارادى است ، كه ذكر رفت . بس استدلال از انسان بذيشان كردن درست باشذ ، و اولى آن باشذ كه ازين حركات ارادى آن دو قسم اوّل بذيشان نسبت كنيم ، و از قسم طبيعى آنجه در سابق ياذ كرده شذ كه آن بذوى العقول تعلّق دارذ . و بذين تقرير و بيان مالاكلام ثابت كشت كه حركات افلاك كه بخاصّهء ايشان تعلّق دارذ ، ارادى است . و اللّه اعلم و احكم . جواب سؤال ششم : كه مولانا معظّم شمس الدّين جوهرى دام فضله كرده و كفته كى : محقّق است بيش انسان كه اختلاف نفوس بشرى بعدد بيش ، نيست و لكن اختلاف اخلاق و صور بر خلاف آن دلالت ميكنذ . اكر در بيان حقيقت اين دعاوى و كيفيّت حصول آتش در قعر بحر فايده فرمايذ موجب سعادت دارين كردذ . و السّلم . كوئيم و باللّه التوفيق كه : اين ضعيف باصطلاح خوذ ببراهين نقلى و عقلى بجند جاى در مصنّفات خوذ خصوصا در رسالهء فيض و بسيط كه در كتاب لطايف از مصنّفات اين ضعيف مدرج است ثابت كردانيذه كه هيج ممكن كه آن را تصوّر كنند كه بسيط حقيقى است در خارج وجود نتوانذ بوذ ، و حالة الوجود ممكنات بزوج و همتا و ضدّ و نقيض محتاج كردند ، و فرق ميان خالق و مخلوق بذين وجه محقّق كردذ ، جه وجود ممكنات در خارج بذين وجه ممكن است و مصدّق اين معنى ، قوله تعالى :
« سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ وَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ مِمَّا لا يَعْلَمُونَ »
« 1 » . و چون خواهند كه حقيقت اين معنى به تمام معلوم كنند از آن رسالات مذكور مطالعه بايد كردن و برين تقرير بذين اصطلاح كه ما نهاذه‌ايم و بيان كرده ، هر ممكنى كه در خارج وجود يافته باشذ . آنجه باجسام سفلى تعلّق داشته باشذ مركّب بوذ و آنج بروحانيّت تعلّق داشته مؤتلف بوذ . بس بالضّروره جون نفس در خارج وجود يافته باشذ بايذ كه مالاكلام مؤتلف
هامش
( 1 ) - يس ( 36 ) : 36