خواجهء نامدار تأليف و تدوين شده و اينك در شمل مجموعهء نسخ خطى نفيس كتابخانهء گنجبخش مركز تحقيقات فارسى ايران و پاكستان نگاهدارى مىشود . كليتا اين نسخه را مىتوان در زمرهء مجموعه رسالههايى دانست كه چند نسخهء آن را بر گل نشانى داده است .
تعداد رسالهها در نسخهء كنونى بيست و پنج است و با وجود افتادگيهايى كه در آغاز و پايان متن مشهود است به دليل نفاست كاغذ و نوع نگارش و رسم الخط چنان مىنمايد كه از سدهء هشتم به بعد نيست و به نزديكتر گمان پيش از قتل دردناك خواجه ، در همان ربع رشيدى نوشته و يا تكثير شده است . بر اساس دريافت آقاى احمد منزوى نسخهشناس بصير قرائنى كه حاكى است اين نسخه در مجتمع ربع رشيدى و به هنگام زندگانى خواجه نوشته شده است بيشتر « حسى » است تا ملموس ، چون نويسندهء نسخه همه جا از وى به گونهء زنده ياد مىكند و القاب و عناوينى را به كار مىگيرد كه خاصّ انسان حىّ و حاضر است . ديگر كاربرد شنگرف و لاجورد و جدولبندى دو راه و اين كه نام پادشاه وقت همه جا با رنگ طلائى مرغوب نوشته شده ، خود آشكار مىسازد كه نسخه در كارگاه سلطنتى فراهم آمده است .
مشخصات نسخه موجود در مركز تحقيقات بدين گونه يادداشت شده است . « 1 »
كتابت :
در حدود اوائل قرن هشتم هجرى قمرى .
اندازهها :
بيرونى 50 * 37 * 3 س م . درونى : 36 * 5 / 26 س م 29 س .
اوراق :
147 ورق 294 صفحه . كه متأسفانه اوراق اوّل و آخر آن مفقود شده است .
كاغذ :
ضخيم نخودى رنگ خان بالغ ، آب رسيده ، اوراق آغاز و انجام تا حدودى پوسيده ، اندكى كرم خورده ، وصّالى شده كه به نظر مىرسد تجليد اصلى نداشته و ديگر بار جلدبندى شده است . به واسطهء آشفتگى اصل نسخه و جابهجائى اوراق ، دوباره تنظيم و با پارچه گالينگورى سياه ، تجليد شده است .
هامش
( 1 ) - توضيحات كتابشناسى مديون اطلاعات فاضل گرامى آقاى دكتر محمّد حسين تسبيحى كتابدار با سابقه مركز تحقيقات است .