كه :
« فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ [ لَهُمْ فِيها زَفِيرٌ وَ شَهِيقٌ ] خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ »
« 1 » و جون بواسطهء آنكه بدل ما يتحلّل يابند ، مانند آنكه كبوتر كه او را در برج كرده باشند و لقطه داذه جون شخص بدل ما يتحلّل يابذ ، حيوة در بذن او باقى باشذ و جون بدل ما يتحلّل نيابذ ، نفس ناطقهء او با روح بهم برواز كنذ و آنكه سعادت يافته باشذ به حكم :
« يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي »
« 2 » . و آنكه بدل ما يتحلّل يابذ روزى جند ديكر مانند كبوتر برجى در برج مقام كنذ .
و اكر قائلى كويذ كه : رنجوران را مىبينيم كه با وجود رنج و تحليل بانواع استفراغات از اسهال و رعاف و عرق با وجود آنكه مدّتى جيزى نمىخورند [ 33 ] زنده مىمانند . اكر بدل ما يتحلّل در همه صور ضرورى نبوذى ، بايستى كه مانند آن رنجوران زوذتر مردندى .
كوئيم در همه صور آن معنى لازم نيست . جه در حالت تندرستى احتياج ببدل ما يتحلّل بيشتر مىباشذ و در رنجورى كمتر جهت آنكه طبيعت برنج مشغول مىباشذ . و مجرّبست كه تندرستانند نيز كه مشغول و مستغرق باشند ، اشتها و غذا فراموش كنند . و عاشقان را بواسطهء استغراق عشق از كرسنكى زيادت خبرى نباشذ و تحمّل كرسنكى زيادت كنند . و عاشقان حقيقى كه ايشان بفكر و ذكر حقّ مشغول و در آن مستغرق باشند تا بحدّى رسذ كه جند روز هيج نخورند . و جندانكه آن استغراق زيادت باشذ ، تحمّل كرسنكى زيادت كنند و از ناخوردن بىقوّت نشوند . و قوّت روح ايشان از ذوق معانى دقيق و لذّات روحانى بوذ تا بحدّى كه انبيا عليهم السّلم تا بجهل روز جيزى نخوردهاند و فكر و قوّت ايشان زيادت بوذه . و آنجه بعضى مردم بواسطهء خوشدلى فربه و قوى حال شوند ، ازين قبيل باشذ . و حقيقت آنست كه روح به حكم :
« وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ
ط
قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي »
« 3 » بىخون بوذه و به حكم حديث نبوى كه فرموذه كه :
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . « 4 » . روح بىبدن باقى و ثابت خواهذ بوذن تا ديكرباره با نفس بهم به بدن بيوندذ ، جه آن از لوازم نفس ناطقه است و در
هامش
( 1 ) - هود ( 11 ) : 106 - 107
( 2 ) - الفجر ( 89 ) : 27 - 30
( 3 ) - الاسراء ( 17 ) : 85
( 4 ) - در اصل خالى است .