بوذه باشذ و جون در حيّزى بوذه باشذ بايذ كه جسم بوذ ، و جان جسم نيست . بيان فرمايذ بوجهى كه اين اشكال مرتفع كردذ تا ثواب دو جهانى حاصل شوذ . ان شاء اللّه وحده .
مسئلهء جهارم : از آنج بر بدن آدمى است ناخن و موى ، هر دو دراز ميشوذ و جون مىبرند ، ديكرباره بقرار بيرون مىآيذ و مجرّبست كه جون بر آتش نهند بوى آن به همديكر مىمانذ و برين وجه طبيعت ايشان به همديكر نزديك است و مىبينيم كه بعضى را موى سياهتر و بعضى را سرخ و بعضى را زرد بالوان مختلف مىباشذ و ناخن همه سبيذ مىباشذ . سبب آن جكونه توانذ بوذ ؟ بيان فرمايذ .
مسئلهء بنجم : جون از جمله فضيلت حيوان بر نبات يكى حركت است . و از جمله فضيلت انسان بر حيوان يكى آنكه انسان را بعضى حركات دست دهذ كه حيوان را دست ندهذ . بس حركت فضيلت بوذه باشذ نه قصور . و بذين تقرير جرا كوش حيوانات ديكر را حركت است ؟ و كوش آدمى را نيست ؟ و همجنين عصعص حيوانات را كه دنب بذان مىتوانند جنبانيذن حركت هست و آدمى نيست ؟ هم قصور است يا فضيلت ؟
و بوزينه را همجنين كوش نمىجنبد و دنب مىجنبد . بيان فرمايذ .
مسئلهء ششم : جون خداى تعالى باذشاه همه باذشاهانست . باذشاه بىبنده و رعيّت و ملك متصوّر نبوذ . بيش از آفرينش دنيا كه آسمان و زمين و هر جه دروست نبوذه ، خداى تعالى باذشاهى جه و كه كرده باشذ ؟ بكرم بيان فرمايذ .
مسئلهء هفتم : حقّ تعالى اكر عالم را به اختيار و ارادت خوذ آفريذه جون از جمله صفات او كرم و رحمت و قدرتست ، جيزى كه بارادت آفريذه ، جرا هلاك و فانى ميكرداند ؟
و اكر كوئيم بىاختيار فانى ميكردانذ بس قادر نبوذه باشذ و عجز و نقصان بذو حوالت نتوان كرد . بيان فرمايذ كه جكونه توانذ بوذ ؟ اميد بكمال رأفت و مرحمت مخدومى اعظمى هر جه واثقتر است كه برين جسارت و جرأت كه كمينهء بندكان در بندكى اين آستان وزارت آشيان نموذ ذيل و اغماض و صفح و اعراض فرمايند و السّلم .
[ 30 ] جواب سؤال اوّل حكيم فرنكى كه كرده و كفته كه :
آدمى مادام كه در حيوة است ، خواه صحيح و خواه مريض در عروق او خون مىباشذ و
اسئله و اجوبه رشيدى ( فارسى ) — صفحة 54
مساهمون: رشيد الدين فضل الله همدانى
ص٥٤