را با ديدگاههاى فلسفىِ فرآوردهء بشر در هم مىآميخت .
براى تفصيل بيشتر ناگزير بايد تاريخ علم كلام را كه شاخهاى از علوم عقلى است ارائه كنم ؛ علومى كه هنوز ، هم رديف فلسفه شمرده مىشوند .
علم كلام چيست ؟
علم كلام چيست ؟ هدف آن كدام است ؟ و چرا علم كلام ناميده شده است ؟
علم كلام همان علمىاست كه با ادّلهء عقلى از عقايد اسلامى به دفاع برمىخيزد .
امّا در اين كه چرا اين علم ، علم كلام ناميده شد برخى گفتهاند : زيرا پردازندگان به اين علم مباحث خود را با واژهء « كلام » عنوان بندى مىكردند و مثلًا مىگفتند :
كلامٌ في توحيد اللَّه ، يا كلامٌ في القدر و يا . . .
برخى نيز نامگذارى اين علم را تابع ماهيت مباحث آن دانستهاند ، زيرا بيشتر مباحث اين علم بحث در موضوع كلام خداوند عزّوجلّ است كه آيا قديم است و يا حادث . اين مبحث نزديك به دو سده ذهن مسلمانان را به خود مشغول كرد .
برخى ديگر نامگذارى اين علم را به مفهوم آن بازگرداندهاند ، زيرا فلاسفه علم خود را منطق مىناميدند و از آنجا كه ترجمهء واژهء منطق در زبان عربى همان « كلام » است ، لذا فيلسوفان مسلمان علم خود را كلام ناميدند .
سومين نظر كه پذيرفتهترين آنها نيز هست حاكى از تقليدى مىباشد كه علماى كلام نسبت به فلاسفه به كار مىبردهاند . « 1 »
سامري اين امّت
در روايتى به نقل از ابويحيى واسطى آمده است كه : چون اميرالمؤمنين على عليه السلام
هامش
( 1 ) - براى آگاهى بيشتر مراجعه كنيد به كتاب « العرفان الاسلامي ، بين نظريات البشر وبصائر الوحي » از همين نگارنده ، ترجمهء فارسى آن نيز با نام « مبانى عرفان اسلامى » منتشر شده است .