وَالْعِصْيَانَ أُولئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ * فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَنِعْمَةً وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ « 1 » .
« . . . ولى خدا ايمان را محبوب شما ساخت و آن را در دلتان بياراست ، كفر ، فسق و عصيان را در نظرتان مكروه گردانيد ، اينان خود راه يافتگانند ، ( اين هدايت ) بخشش و نعمتى است از جانب خدا ، خدا دانا و حكيم است . »
در اين سياق شريف اشارات روشنى است در اين كه فضل پروردگار از مرزهاى معرفت و علم فراتر مىرود و تا احساسات را نيز كه هم مجموعهء علم است در برگيرد . اينها همه رحمت و منّتى است از سوى خداوند كه تا بر معرفت عارف و ايمان مؤمن افزوده گردد ، در دعا مىخوانيم : « خدايا تو به من اجازهء دعا و درخواست دادى ، پس اى شنوا ! ستايش من را بشنو و اى رحيم ! دعاى مرا پاسخ گو و اى بخشنده ! از لغزش من چشم پوش . » « 2 » پس انسان ، اين بندهء ناتوانى كه نَه مالك سود و نَه زيانى براى خود است ، بلكه او ذرّهاى بغايت كوچك است كه در برابر خداوند آسمانها و زمين ارزشى ندارد ، نمىتواند خدا را بر اساس شناخت خود شناسايى كند .
آيه ديگرى مىفرمايد :
اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُم مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ . . . « 3 » .
« خدا سرپرست كسانى است كه ايمان آوردهاند و آنها را از تاريكيها به نور در مىآوَرد . . . »
پس اگر گناهان به منزلهء تاريكى باشند ، پس جهل و نقص شايستهتر خواهند بود كه به تاركى ، توصيف شوند بويژه آن كه بايد اين دو را اساس گناهان و خطاها دانست و اين خداوند عزّوجلّ است كه بر انسان منّت نهاده و خود را به دو معرفى
هامش
( 1 ) - سورهء حجرات ، آيات 7 - 8 .
( 2 ) - دعاى افتتاح از مفاتيح الجنان .
( 3 ) - سورهء بقره ، آيهء 257 .