بيفزايد و آن را از حالت ركود و فرو بستگى به در آورَد تا درك كند آنچه در اين زندگى دنيايى در اختيار او قرار گرفته در حقيقت توشهء راهى است كه از آن بهره مىگيرند و ناگزير از ميان مىرود و زينت و زيورى است كه او را به لهو مىكشاند و از نعمت هميشگى بازش مىدارد كه در پس اين زينت و زيور رخ خواهد نمود و براى كسى آماده شده كه حقيقت آن را درك كند و پرهيز در پيش گيرد و در راه خشنودى خدا بكوشد .
اى هشام ! خداوند سپس كسانى را كه از عقل خود بهره نمىبرند به كيفر خود هراسانده است و فرمود :
ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِينَ « 1 »
« آنگاه ديگران را نابود كرديم . »
كسانى كه عقل خود را به كنارى مىنهند و به كارش نمىبندند حقيقت زندگى آن جهان را درك نمىكنند ولذا در ناكجا آبادهاى جهل به لهو گرفتار مىآيند ، خويش را به بازى و بيهودگى سرگرم مىسازند ، بىهيچ نگاهى به آينده ، فقط لحظهء حاضر را غنيمت مىشمارند . خداوند سبحان آنها را به نابودى ، بيچارگى وعده كرده و فرموده است :
وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِم مُّصْبِحِينَ « 2 » .
« شما بر آنها مىگذريد بامدادان و شامگاهان ، ايا تعقّل نمىكنيد ؟ »
اى هشام ! خداوند سپس عقل را از علم جدا كرده مىفرمايد :
وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ وَمَا يَعْقِلُهَا إِلَّا الْعَالِمُونَ « 3 » .
« اين مَثَلها را براى مردم مىزنيم و جز دانايان آن را درك نمىكنند . »
هامش
( 1 ) - سورهء صافّات ، آيهء 136 .
( 2 ) - همان ، 137 .
( 3 ) - سورهء عنكبوت ، آيهء 43 .