رسيدن به اوج ، در حدّ خود يعنى سلامت راه و آدمى هنگامى كه به قلّه كمال مىرسد در مىيابد كه راه او براى رسيدن ، سالم و درست بوده است . و آنگاه كه با ديگران رايزنى مىكند و نظر آنان را در موردى مىطلبد ، يا آنگاه كه به او از راهى كه درپى آن است خبر مىدهند ، او به آن مورد يا راه دست مىيابد و به هدف خود مىرسد ، در اين هنگام او نمىتواند انكار كند كه راهنما و مخبر او در راهنماييش مخلص ، در سخنش راست و در نقل قولش درستكار بوده است و در نتيجه هدايتگرى راهنما بوده است ، هنگامى كه صحّت از تجربيات ، دادههاى ديگران و درستى نتايج آنها اطمينان مىيابد البته نخواهد توانست مهارت آنها را انكار كند ، يا هنگامى كه نياز ، او را به رسيدن به اين نتايج مورد نظر وا مىدارد ، از آنها بىنيازى جويد . آدمى هنگامى كه يك بار براى درمان به پزشكى مراجعه مىكند و عملًا از آن بيمارى بهبود مىيابد ، ناگزير بار ديگر به سبب بيمارى ديگرى به همان پزشك مراجعه خواهد كرد ، زيرا درستى درمان و مهارت دانش او را به يقين دريافته است .
خداوند سبحان مىفرمايد :
قُلْ أَيُّ شَيْءٍ أَكْبَرُ شَهَادَةً قُلِ اللَّهُ شَهِيدٌ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ . . . « 1 » .
« بگو شهادت چه كسى از هر شهادتى بزرگتر است ؟ بگو : خدا ميان من و شما گواه است . . . »
و يكى از معانى شهادت خداى متعال بر صدق رسالتهاى او اين است كه آدمى از طريق قرآن و عقل مىتواند به آرمانها بلند پروازيها و بلكه كمال خود دست يابد .
در اين جا سؤال ديگرى مطرح شدنى است : گردنههايى كه بر سر راه ما قرار دارند كدام بوده ؟ و وحى چگونه اين گردنهها را از ميان بر مىدارد و به ما توانايى گذر از آنها را مىبخشد ؟
هامش
( 1 ) - سورهء انعام ، آيهء 19 .