مبدأ سالش
سه ماه جلوتر از نوروز شما است . يكى سه ماه عقبتر است .
روميها كه دقيقتر در حساب بودند . اين سالى را كه باز حساب كردهاند . اينها ديگر كار منجمين است . ما گفتيم آنچه كه مخصوص خودون هست كه همه مىدانند همان بود كه فصل هست . و برج فرق مىكند و چنين و چنان ولى اين قسمت ديگه مخصوص منجمين است و ذيجها و آنها كه اهل رصد هستند .
اين دورانى كه از چرخش خورشيد و زمين به حسب برجهاى شمسى با ماههاى قمرى كه سنجيدند كه پس از يك دور برمىگردد سر جاى اولش كه 365 روز و يك ربع روز در هر سال است . و اين دور تمام مىشود . دوباره از اول حالا اولش را از هر جا مىخواهى بگير . از تابستان بگير . از زمستان بگير . مثل يك ساعت است كه 12 شماره دارد از هر جا اول گرفتى يك دور مىزند از همان جا دوباره شروع مىشود .
پس اين يك حساب دقيقى است كه مربوط به منجمين است گرچه بعضيها كمتر از ربع روز و بعضيها يك مقدار بيشتر از ربع گفتهاند و افقها هم فرق مىكند .
حالا اين يك ربع را چهكارش كنند . امسال يك ربعِ روز ، سال بعد يك ربع مىشود نصف روز و پس از چهار سال مىشود يك روز . پس اين چهار ربعِ روز را كه يك روز مىشود به آخر ماه سال چهارم اضافه مىكنند چه ايران باشد ، چه روم ، چه جاى ديگر . حالا ايران آخرِ برجش اسفند است . روم مثلًا ايلول است .
مثلًا برج آخر 29 روز است ، 30
تاريخچه نوروز (فارسى) — صفحة 14
مساهمون: الشيخ محمد جواد الخراساني
ص١٤