را كشف نامند و از اقسام كشف شمارند اگرچه هر يك هم اسم خاصى دارد پس چون او را درك كند پرده از روى او برداشته ، خواه در تكاليف و احكام باشد و خواه در حقيقت بعضى از امور ، مانند آنكه ميگويند ما وحدت وجود را بكشف درك كردهايم ببرهان قابل درك نيست ، و خواه در مغيبات از پيش و آينده .
كرامت يعنى بروز امور غريبه و عجيبه مانند اخبار بمغيبات كه نوعى از كشف است و طى الارض و استجابت دعا و نسوزانيدن آتش و تأثير نفس در دفع آلام و اسقام و حاضر كردن طعام و تأثير در حيوانات و جمادات و امثال ذالك ، عامى در اينجا يك صغرى و كبرى تشكيل داده و نتيجه مى گيرد ، صغرى آنكه حصول آن امور كشف است و بروز اين امور كرامت است كبرى آنكه كشف و كرامت از آثار حق و علامت حقانيت است نتيجه آنكه هر كس چنين باشد پس يقينا و حتما او اهل حق و ولى حق است زيرا كه رابطهء بين او و حق ظاهر است پس بايد به او گرويد ولى عامى بيچاره در اينجا سه خطا كرده هم در صغرى و هم در كبرى و هم در نتيجه .
اما صغرى پس خطاى او از اين جهت است كه اين امور را بطور كلى كشف و كرامت محسوب داشته و حال آنكه چنين نيست زيرا كه مقصود از كشف اگر صرف پردهبردارى و درك امور است اعم از خيالى و واقعى اين كه پس حصول كشف براى اين اشخاص اول كلام است زيرا كه دليل مثبت ندارد جز ادعا و بر فرض هم كه باشد باز كشف حق بودنش كه كبرى است مورد كلام است .
البدعة والتحرف يا آئين تصوف (فارسى) — صفحة رضوان اكبر إله 373
مساهمون: الشيخ محمد جواد الخراساني
صرضوان اكبر إله ٣٧٣