درباره گنجى كه در خرابهاى مىيابيم ؟ رسول خدا فرمود : در گنج و در ركاز خمس واجب است .
توضيح كلمه " آرام " آنكه در گذشته جادههاى ميان شهرها به صورت امروزى نبود ، و مسيرها در اثر حوادث طبيعى به مرور زير خاك و شن و . . . ناپديد مىشدند ، خصوصاً در بيابانهاى شنزار . براى جلوگيرى از اين مشكل ، در فاصلههاى معين ، از قطعات سنگ ، تپهاى مىساختند كه طوفان شن و باد و حوادث طبيعى ديگر آن را نريزد ، و علامتى باشد براى پيدا كردن راه و مسير ، تا مسافران گم نشوند . گاهى برخى از مسافران اموال خود را زير اين تپهها كه در زبان عرب به آنها " آرام " گفته مىشد دفن مىكردند ، و أحيانا به فراموشى سپرده مىشد تا اينكه اين اموال بعدها به صورت گنج پيدا مىشد .
روايت پنجم : احمد بن حنبل از شَعبى از جابر از رسول خدا ( ص ) نقل كرده كه فرمود :
« و في الركاز الخمس » « 1 » .
روايت ششم : احمد بن حنبل از عُبادة بن صامت از رسول خدا ( ص ) نقل كرده :
« و قضى في الركاز الخمس » « 2 » .
ركاز چيست ؟
لسان العرب در تعريف ركاز مىگويد : « قِطَعُ ذهب وفضة تخرج من الأرض أو المعدن » « 3 » كه ظاهرش اين است كه ركاز هم در گنج استعمال مىشود ، و هم در معدن .
هامش
( 1 ) - مسند احمد : ج 3 ، ص 335 و 336 و 356 و 353 - 354 .
( 2 ) - مسند احمد : ج 5 ، ص 326 .
( 3 ) - لسان العرب : ج 5 ، ص 300 .