در اين هنگام اشعث بن قيس آيهء
انّالِلَّهِ وَ انّا الَيْهِ راجِعُون
را تلاوت كرد .
امير مؤمنان عليه السلام پرسيد : آيا تفسير اين آيه را مىدانى ؟ اشعث عرض كرد : نه ، تو پايان علم و انتهاى آن هستى . حضرت فرمود :
امّا قَوْلُكَ انّالِلّهِ فَاقْرارٌ مِنْكَ بِالْمُلْكِ وَ امّا قَوْلُكَ وَ انّا الَيْهِ راجِعُونَ فَاقْرارٌ مِنْكَ بِالْهَلاكَ
اين كه مىگويى ما از خداييم ، اقرارى از توست بر اين كه خداوند مالك توست و اين كه مىگويى ما به سوى خدا بر مىگرديم بدين مفهوم است كه تو به مرگ اعتراف كردهاى . » « 1 »
بحث كوتاهى پيرامون صبر
صبر يكى از اركان ايمان است ، بسيارى از افراد بر اثر نداشتن صبر ايمان خود را از دست داده و مىدهند . به محض مواجه شدن بايك بلا يا يك معصيت يا يك منظره لذّتانگيز دست از اعتقادات خود مىكشند . وجود مقدّس امير مؤمنان عليه السلام صبر را به سه قسم تقسيم كردهاست :
1 - صبر در برابر بلا
خداى متعال انسان را با بلا آزمايش مىكند . اين دار ، دارِ آزمايش است و اشتباه مىكند كسى كه خيال مىكند امتحان و آزمايشى در كار نيست . بلاها يكى از راههاى آزمايش پروردگار است و انسان همواره با مواجه شدن با آن شخصيّت درونى خود را آشكار مىكند . به همين منظور وجود مقدّس اهل بيت عليهم السلام در روايات زيادى مردم و مؤمنان را به صبر در برابر اين نوع از بلا تشويق كردهاند .
نكتهء مهم اين است كه صبر در برابر بلا به معناى استقبال از بدبختى و بلا نيست ؛
هامش
( 1 ) - كافى : ج 3 ، ص 261 ، حديث 40 .