محتمل الاعتبارى ( قصد وجه ، قصد تميز و . . . ) نشده تا مشكل داشته باشيم . بيان مطلب :
محاذيرى كه فرا راه احتياط و امتثال تفصيلى ممكن است وجود داشته باشد ، چهار مانع ذيل است .
1 - قصد قربت : عبادت قصد قربت مىطلبد و نسبت به نماز با سوره چگونه قصد قربت مىكند .
2 - قصد وجه : عبادت قصد وجه لازم دارد ؛ يعنى بايد به نيت وجوب انجام دهد و نسبت به نماز با سوره اين معنا چگونه محقق مىشود ؟ ( ضمنا قصد وجه دوگونه است :
الف ) قصد وجه غايى كه بگويد أصلّي صلاة الظهر لوجوبها . ب ) قصد وجه وصفى كه بگويد اصلى صلاة الظهر الواجبة . )
3 - قصد تميز : عبادت قصد تميز لازم دارد ؛ يعنى مأمور به را از غيرش تميز دهد و معين كند كه اين عملى كه اتيان مىكند مأمور به هست يا نه ؟ مأمور به برآن منطبق است يا خير ؟ و نسبت به نماز با سوره قصد تميز و تعيين چگونه حاصل مىشود ؟
4 - قصد جزئيت : اگر در واقع سوره جزء باشد ، بايد به قصد جزئيت بياورد و او كه نمىداند كه سوره جزء هست يا نه ، پس چگونه قصد جزئيت مىكند ؟ اينها مشكلاتى است كه ممكن است جلو احتياط را سد كند ، حال چه بايد كرد ؟ مرحوم آخوند مىفرمايد كه هيچكدام از اينها مانع نيست :
اما قصد اطاعت و قربت : فرض اين است كه كل نماز عبادت است و به قصد قربت انجام مىشود و نسبت به تكتك اجزاء جداگانه قصد قربت لازم نيست ( و على الفرض سوره اگر هم واجب نباشد يا جزء مستحبى است و يا يك عمل مباحى است كه آوردنش قادح نيست و احتمال حرمت ندارد تا احتمال قدح داشته باشد . )
و اما قصد وجه : فرض اين است كه قصد وجه هم دارد و كل عبادت را به نيت وجوب انجام مىدهد و نسبت به خصوص هر جزء يا شرط قصد وجه جدا لازم نيست تا از اين ناحيه محذورى پيش آيد .
و اما قصد تميز : فرض اين است كه يك نماز بيشتر نمىخواند و دو يا چند عمل نيست
شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 60
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٦٠