است :
الف ) قاعده طهارت در موارد شك در طهارت و نجاست ( در كتاب طهارت و كتاب اطعمه و اشربه ) به اجماع جارى است و كسى در آن نزاعى ندارد تا نياز به بحث و بررسى داشته باشد ؛ ولى اصول اربعه معروف خيلى جاى بحث و بررسى و نقد و نظر دارد ( تنها در خصوص استصحاب 11 قول در رسائل مطرح شده . « 1 » ) لذا بايد بحث شوند ، اصل ارزشمند بودن آنها مسلم شود ، مجراى هركدام منقّح و مقتضاى دليل عقلى و نقلى در هركدام روشن شود و . . .
ب ) قاعده طهارت مخصوص بعضى از ابواب فقه است كه شك در طهارت و نجاست چيزى پيدا مىشود ( باب طهارت و باب لحوم و خوردنيها و آشاميدنيها و پوشيدنيها و . . . ) و در ابواب ديگر ( شك در حليّت و حرمت ، صحت و فساد ، وجوب و عدم وجوب و . . . ) جارى نمىشود ، ولى چهار اصل معروف در سرتاسر فقه از طهارت تا ديات قابل جريان هستند و اختصاص به باب خاصى ندارند ، و لذا قاعده طهارت و امثال آن بحث نمىشود ؛ ولى اين چهار اصل مورد بحث واقع شدهاند .
قوله : فافهم : اشاره به اينكه وجه دوّم ناتمام است و مجرد اختصاص داشتن قاعده طهارت به باب خاص ، دليل آن نيست كه مطرح نشود ، بلكه عمده دليل عدم طرح ، همان وجه اوّل است كه مورد اجماع و اتفاق باشد .
هامش
( 1 ) - فرائد الاصول ، ص 328 .