فصل پنجم حجّيت خبر واحد
پنجمين اماره از امارات ظنيّه كه مورد بحث واقع شده خبر واحد خالى از قرائن قطعى است . سخن در اين است كه آيا خبر واحد حجت ( منجّز بودن عند الإصابة و معذر بودن عند الخطأ ) است يا خير ؟ آيا مجتهد حق دارد براى استنباط احكام شرعيّه به خبرهاى واحدى كه در كتب حديث آمده مراجعه كند يا نه ؟ ( خبر واحد در اصطلاح اصولى آن است كه متواتر نباشد ، چه راوى و ناقل يك نفر باشد و يا چند نفر . )
درباره حجيّت خبر واحد اقوالى وجود دارد كه فعلا مرحوم آخوند در صدر بحث مىفرمايد : مشهور در ميان علماء اماميّه آن است كه خبر واحد حجّت است . سپس دو كلمه اضافه مىكنند :
1 - فى الجملة كه اشاره به اين است كه منظور ما اصل حجيّت آن است به صورت ايجاب جزيى ( در قبال كسانى كه به صورت كلى منكر حجيّت خبر واحد هستند و طرفدار سلب كلى مىباشند . ) و اما شروط حجيّت آن چه چيزهايى مىباشد ؟ فعلا درصدد آنها نيستيم و فى الجملة يعنى قطعنظر از اين شرطها .
2 - بخصوص كه اشاره به اين است كه از ديدگاه مشهور خبر واحد از باب ظنّ خاصّ حجّت است ؛ يعنى دليل قاطع بر حجيّت خصوص خبر واحد قائم شده است در قبال كسانى كه طرفدار ظنّ مطلق مىباشند و هر ظنى را از هر طريقى حاصل شود حجّت مىدانند و آنها انسدادىها هستند كه فعلا رأى آنان ارزشى ندارد .
قوله : و لا يخفى : پيش از ورود در اصل بحث ( حجيت خبر واحد ) دو مطلب را بيان