( 4 ) ( تطابق ميان ايجاب و قبول )
قوله : و من جملة : شرط چهارم از شروط عقد ، عبارتست از : تطابق هماهنگى و انسجام ميان ايجاب و قبول ، يعنى همان را كه موجب انشاء كرده قابل قبول كند ، با همان شرائطى كه موجب انشاء مىكند ، قابل بپذيرد .
بيان مطلب : گاهى موجب و قابل در اصل عنوان معامله اختلاف دارند مثلا موجب مىگويد : بعتك هذا . . . و قابل مىگويد : قبلته صلحا يا هبة يا اجارة و . . . ، در اين قسم بلااشكال تطابق نيست و باطل است .
و گاهى طرفين در معنون و معنا صددرصد اتّحاد دارند ولى در عنوان و لفظ معامله اختلاف دارند ، مثلا موجب مىگويد : انكحت . . . و قابل مىگويد : قبلت التزويج ، كه عنوان نكاح و زوجيّت دو اسماند ولى حقيقت آن دو يكى است . اين قسم هم على المشهور صحيح است .
و گاهى طرفين من جميع الجهات هماهنگى دارند هم از حيث عنوان اصل معامله و هم عنوان عقد و هم مضمون عقد و هم جهات ديگر ، مثلا موجب مىگويد : بعتك هذا الفرش بمأة دينار ، و قابل هم با همين خصوصيات مىگويد : اشتريت و . . . مصداق اكمل تطابق همين صورت است ، و قطعا عقد