و امّا بخش دوّم يا الفاظ قبول :
بدون شك قبول بيع را با الفاظ زير مىتوان انشاء كرد :
1 - قبلت
2 - رضيت
3 - اشتريت
4 - شريت
5 - ابتعت
6 - تملكّت
7 - ملكت
تمام اينها بالمطابقه بر خريدن و مالك شدن دلالت دارند .
[ قبول به لفظ بعت ]
سئوال : آيا با لفظ بعت ، قبول بيع را مىتوان انشاء كرد ؟
جواب : تنها كسى كه آن را فرموده : ابن سعيد حلّى در كتاب الجامع است « 1 » ولى صحيح نيست ، زيرا اوّلا غير او احدى نگفته ، ثانيا از گروهى از اهل لغت نقل شده كه : بعت مشترك لفظى است و دو معنى دارد : 1 - بيع 2 - شراء ، و از اضداد است و نتوان در قبول از آن استفاده كرد .
مرحوم شيخ مىفرمايد : اشكال بعت در قبول همانند اشكال اشتريت در ايجاب است : [ اشتريت اگرچه از اضداد بود و در اصل لغت براى فروختن هم وضع شده بود ولى در عرف عام و استعمالات عرفى معمولا در غيربيع يعنى در خريدن استعمال شده بود . و بعت هم در اصل لغت از اضداد است ، ولى در عرف معمولا در غير شراء يعنى در فروختن استعمال شده است . پس ، از بعت در انشاء قبول نتوان استفاده كرد .
قوله : و اعلم :
هامش
( 1 ) به نقل جامع المقاصد ، ج 4 ، ص 57 .