آن عوامل كه سبب توقّف و تنزّل مىشوند چه چيزهايى هستند ؟ و چگونه مىتوان آنها را شناسايى نمود ؟ و از همه مهمّتر چگونه مىتوان آنها را بر طرف نموده و نابود ساخت ؟ !
اينها سئوالات مهمّى است كه براى بسيارى از كسانى كه در جستجوى امور معنوى مىباشند پيش مىآيد و نمىدانند چگونه بايد مشكل خود را حل كنند ؟ و چگونه به پاسخ سئوالات خود دست يابند ؟
به دنبال اين سئوالات ، سئوال اساسىتر ديگرى به وجود مىآيد - كه با به دست آوردن پاسخ آن ، مشكلات قبلى آسان مىشود - و آن اين است كه آيا براى سير و سلوك و گام نهادن در عالم معنى و پيمودن راه معنويّت ، شناخت موانع لازم است ؟
آيا حتماً بايد عواملى را كه مانع پيشرفت انسان و سبب ركود و توقّف و گاه تنزّل انسان مىباشند ، شناسايى نموده ، سپس براى بر طرف ساختن آنها تلاش نمود ؟ يا راهى وجود دارد كه با پيمودن آن ، همهء موانع خود به خود ريشهكن مىشود گرچه آنها را شناسايى نكرده باشد ؟ آيا پادزهرى وجود دارد كه اثر همهء زهرها را - از هر نوعى كه باشند - نابود سازد ؟
اگر چنين چيزى وجود داشته باشد كه چارهء همهء دردها بوده و اثر هر گونه زهر را از بين ببرد حتماً بايد در راه تحصيل و بدست آوردن آن تلاش نمود و بعد از آن نيازى به شناختن نوع زهرى كه انسان را گرفتار ساخته ، نمىباشد . بعضى از بزرگان معتقدند راههايى وجود دارد كه با شناختن آنها مىتوان راه صد ساله را يك شبه پيمود ؛ و عواملى وجود دارد كه با آن مىتوان موانع را از سر راه برداشت - گرچه آنها را شناسايى نكرده باشد - و به سرمنزل مقصود رسيد .
مرحوم محدّث نورى ، « يقين » را يكى از آن عوامل مىداند و معتقد است تأثير يقين آن چنان زياد است كه مىتواند بدون شناختهشدن جزئيّات موانع ، آثار آنها را ريشهكن نموده و وسيلهء پيشرفت را در انسان ايجاد كند .
ايشان مىفرمايد : كسى كه مىخواهد قلب خود را از صفات زشت پاك نمايد و به خصلتهاى پسنديده زينت بخشد ، بدون آن كه خود را در شناخت جزئيّات بيمارىهاى
الصحيفة المهدية (صحيفه مهديه) (فارسى) — صفحة 46
مساهمون: سيد مرتضى مجتهدى سيستانى
ص٤٦