جملگى موحد بودهاند ، دليلى ديگر از ناحيه شيعه است . « 1 »
7 . در عهدين و تمام منابع تاريخى پدر ابراهيم « آزر » ناميده نشده است . بلكه وى را « تارخ » مىنامند . « 2 » البته نبايد گمان كنيم كه پدر ابراهيم دو اسم داشته است و يا اسم وى « تارخ » و لقبش « آزر » بوده چون در هيچكدام از منابع تاريخى شاهدى بر اين احتمال نيست .
مفسران شيعه بر اساس اين ادله به ويژه ادلّه قرآن رواياتى كه مخالف با اين نظريه است را به دليل مخالفت با قرآن طرح مىكنند .
برخى از اهل سنت بر اين باورند كه اسم والد ابراهيم به طور قطع آزر است و مىگويند : قرآن بر اين مطلب صراحت دارد ؛ چون :
اوّلا : لفظ « اب » صريح و نص در معناى پدر بلا واسطه است . « 3 »
ثانيا : ظاهر قرآن نشان مىدهد والد ابراهيم آزر است و دليلى روشن براى انصراف از اين دليل در دست نيست . « 4 »
ثالثا : رواياتى از ابو هريره از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كه مىگويد : « يلقى ابراهيم أباه آزر يوم القيامة على وجه آزر فترة و غبرة فيقول له ابراهيم أ لم أقل لك لا تعصيني . . . » با اين روايات ، كه نص در مراد است جايى براى تلاعب نيست . « 5 » كه گفته شود آزر پدر ابراهيم نبوده است . ( البته روشن است كه هرگز از اين روايت نمىتوان ادعاى اينان را اثبات كرد و گفت : آزار پدر واقعى ابراهيم است چون در اين روايت هم لفظ « اب » به كار رفته است ) .
رابعا : اگر آزر پدر حضرت ابراهيم نمىبود ، يهود و نصارا و مشركان كه به شدت
هامش
( 1 ) . ر . ك : التبيان ، ج 4 ، ص 175 .
( 2 ) . ر . ك : مجمع البيان ، ج 2 ، ص 322 .
( 3 ) . ر . ك : ماوردى ، النكت و العيون ، ج 2 ، ص 134 ( ذيل آيه 74 سوره انعام ) ؛ قاسمى ، محاسن التأويل ، ج 4 ، ص 399 .
( 4 ) . ر . ك : مفاتيح الغيب ، ج 7 ، ص 40 .
( 5 ) . ر . ك : ماوردى ، النكت و العيون ، ج 2 ، ص 134 .