منبعشناسى
الميزان فى تفسير القرآن ، علّامه طباطبائى ؛ التبيان ، شيخ طوسى ؛ نور الثقلين ، علىّ بن جمعه العروسى ؛ انوار التنزيل ( تفسير بيضاوى ) ، بيضاوى ؛ الجامع لاحكام القرآن ، قرطبى ؛ الدر المنثور ، سيوطى ؛ فتح القدير ، الشوكانى ؛ روح المعانى ، آلوسى .
درك نكات كليدى
قرآن به طور سربسته اين جريان را نقل كرده و تعمد بر عدم افشاى ماهيت راز دارد ، بنابراين ما نبايد خود را به تكلّف اندازيم و در پى كشف اين راز باشيم جز آنكه از ناحيه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يا معصومان ، ماهيت اين راز آشكار شود كه نياز به دليل روشن و استوار دارد . اما آنچه كه محور اصلى اين ماجراست و قرآن بر آن تأكيد دارد ، بيان اصل افشاى سر توسط برخى از همسران پيامبر خداست . اين مطلب كه قرآن بر اين ماجراى خانوادگى انگشت نهاده چند پيام را به دنبال دارد :
1 . موضع قرآن در برابر افشاى اين سرّ نشان مىدهد قرآن براى كسى حساب جداگانه باز نكرده است . بنابراين همسران پيامبر نيز ( چه رسد به ساير صحابه ) چون دچار معصيت شدند مانند سايرين مورد تهديد و عتاب قرار گرفتهاند . قرآن در پايان اين سوره نيز از همسران نوح و لوط ياد مىكند ، آنان نيز با آنكه همسران پيامبران و بندگان صالح خدايند چون معصيت خدا كردند ، به آتش دوزخ گرفتارند .
2 . قرآن با بيان اين گزارش ، ( در جنب آياتى ديگر كه درباره زنان حضرت است ) جامعه مؤمنان را نسبت به مرتبه ايمانى برخى از زنان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آگاه مىكند مبنى بر اينكه آنان تسليم محض پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نبودهاند .
3 . اين گزارش از قرآن ما را به تفسير درست از تعبير « اهل بيت » در آيه تطهير و نيز درك واقعى مراد خداوند از تعبير « و ازواجه امهاتهم » كمك مىكند ، چون قرآن در ادامه اين گزارش مىفرمايد :
عَسى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْواجاً خَيْراً مِنْكُنَّ مُسْلِماتٍ مُؤْمِناتٍ قانِتاتٍ تائِباتٍ عابِداتٍ سائِحاتٍ ثَيِّباتٍ وَ أَبْكاراً
« 1 » اين آيه صراحت
هامش
( 1 ) . تحريم ، 5