صادقين عليهما السّلام رسيده ، در نظر آوريم فهرستى از اين احاديث در تفسير عياشى تحت عنوان : « علم الائمة بالتأويل » « 1 » و در بصائر الدرجات جزء چهارم ابواب 6 ، 7 ، 8 و 10 و جزء ششم ابواب 10 ، 11 ، 12 و 15 آمده است . ابو جعفر كلينى در كتاب الحجة از كافى نيز ابواب متعددى را به اين امر اختصاص داده و ذيل هر باب چندين روايت نقل كرده است . مرحوم بحرانى برخى از احاديث را در مقدّمه تفسير خود تحت عنوان : « باب في أن القرآن لم يجمعه كما أنزل إلّا الائمة عليهم السّلام » « 2 » و صاحب تفسير مجد البيان نيز با عنوان : « في نبذة ممّا جاء إنّ علم القرآن كله إنّما هو عندهم - عليهم السّلام - و ما أشبه ذلك » گرد آورده است . « 3 »
ممكن است در اين احاديث ، رواياتى با سند ضعيف نقل شده باشد و يا در دلالت آنها بر مراد ، مناقشههايى صورت گيرد ، ليكن حجم اين روايات به اندازهاى است كه انسان از قدر متيقن آنها علم به مطلوب خود پيدا كند .
پيامدهاى حجّيّت سنت اهل بيت عليهم السّلام در تفسير
از مجموع ادلّه « حجّيّت سنت اهل بيت در تفسير قرآن » و آگاهى از كميّت و كيفيّت دانش آنان نسبت به قرآن ، چند مطلب را مىتوان استنباط كرد از جمله :
1 . تأييد اجمالى مضامين رواياتى كه از علم اهل بيت نسبت به خبر آسمان و زمين ، گذشته و آينده حكايت مىكند مانند حديث امام صادق عليه السّلام كه مىفرمايد :
إنّي لأعلم خبر السماء و خبر الأرض و خبر ما كان و ما كائن كأنّه في كفّي ثم قال : من كتاب اللّه أعلم أن اللّه قال : فيه تبيان كلّ شيء . . .
من خبر آسمان و زمين را مىدانم ، از آنچه بود و آنچه هست آگاهم ، گويى همه
هامش
ص 228 ، 229 و . . . درباره مصحف امام على ، محتواى آن و دفع شبهات نسبت به آن ر . ك : سلامة القرآن من التحريف ، ص 64 - 69 و ص 408 - 453 .
( 1 ) . ر . ك : تفسير العياشى ، ص 90 - 95
( 2 ) . سيد هاشم بحرانى ، البرهان ، ص 15 ، 17
( 3 ) . شيخ محمد حسين اصفهانى ، مجد البيان ، ص 58 - 61