سال قبل از ميلاد دانستهاند . « 1 »
فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ
. « 2 » كدام يك از دو گروه ( ايمان و شرك ) براى برخوردارى از امنيت و مصونيت از ترس ( از طبيعت و غيره ) سزاوارتر است اگر علم بيابيد ؟
به هنگام كسوف كامل ، آسمان در روز آن قدر تاريك مىشود كه مىتوان ستارگان را مشاهده كرد .
اين منظره براى مردم قديم سخت تكاندهنده بود ؛ ازاينرو بسيارى از اقوام به هنگام خورشيد گرفتگى ( كسوف ) يا ماه گرفتگى ( خسوف ) طبل و دهل مىكوبيدند تا اژدهاى غولپيكرى را كه به گمان آنان در صدد بلعيدن ماه يا خورشيد برآمده بود ، بترسانند .
از آيات فوق چنين بر مىآيد كه قوم ابراهيم آن حضرت را از تصوّرات خيالى خود دربارهء ستارگان و ماه و خورشيد كه آنها را شريك خدا قرار داده بودند ، بر حذر مىداشتند .
حضرت ابراهيم براى مردم استدلال كرد كه خداوند مرا هدايت كرده و من با هدايت الهى دريافتهام كه تمامى اين ستارگان و ماه و خورشيد و حركات و تغييراتشان همه از آيات الهى است و تربيت تكوينى و حركات و سكنات و دگرگونيهاى آنها به دست تواناى او است ؛ بنابراين هيچيك از اجرام آسمانى از خود ارادهاى ندارند تا مخوف و ترسناك باشند مگر اين كه خداوند بخواهد به وسيلهء آنها ايجاد رعب كند و علم خداوند به همه چيز احاطه دارد و هر حادثهاى چون خورشيد گرفتگى و ماه گرفتگى همه از روى علم و حكمت الهى است و آنقدر حسابشده انجام مىگيرد كه دانشمندان اين حوادث را حتى در رأس ثانيه وقوع پيش بينى مىكنند .
هامش
( 1 ) . ر . ك . به دائرة المعارف فارسى ، ج 2 ، ص 1588 و دائرة المعارف بريتانيكا .
( 2 ) . انعام : 82 .