ثموديان پس از ميلاد در شمال عربستان يعنى دومة الجندل و الحجر و غرب تيما مىزيستهاند . به هنگام ظهور اسلام اثرى از قبايل ثموديان نقل نشده است ، اما فرهنگ آنان و نام بتهايى كه مىپرستيدند ، مانند ودّ ، شمس مناف ، منات بعل ، هبل ، يغوث و نامهاى ثمودى براى اشخاص مانند ، اوس ، سعد ، وائل ، مالك ، عياش و قيس در جاهليت نزديك به ظهور اسلام در عربستان شايع بوده است . « 1 » همچنين آثار باستانى و فرهنگ ثموديان براى مردم به خوبى شناختهشده و معروف بوده است . قرآن كريم مىفرمايد :
وَ عاداً وَ ثَمُودَ وَ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ مَساكِنِهِمْ
. « 2 » خانه و كاشانه عاد و ثمود براى شما آشكار و روشن شده است .
دكتر جواد على معتقد است برخى از نامهاى خدايان ثمود در واقع صفات خدا بوده است از قبيل آن چيزى كه ما مىگوييم : خدا را نامهاى نيكوست ، مانند شنوا كه نبايد پنداشت كه نام خداى جداگانهاى است .
نابودى ثموديان با زمينلرزه
فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ
.
سرانجام زلزله آنها را در برگرفت و صبحگاهان تنها جسم بىجانشان در خانههايشان به جاى ماند .
كتيبههاى به دست آمده ، نشانگر آن است كه ثموديان دچار فاجعهاى عظيم از زمينلرزه و آتشفشانها شدهاند ؛ اين مطابق با واژه رجفه « 3 » ( لرزه ) و صيحه « 4 » ( فرياد ) است ، « 5 » و از نظر
هامش
. 1889 ،Bd. 2 .Nol . Linie20 ؛Schrader Ke ilinschriftlicne Bibliothek، 1889 - 1900 ،Bd42 . 5 . 2MusilDeserta , p. 479 ،Hegaz , p. 289 .
( 1 ) . دكتر جواد على ، تاريخ مفصل عرب قبل از اسلام ، ج 11 ص 302 .
( 2 ) . عنكبوت : 38 .
( 3 ) . اعراف : 74 .
( 4 ) . حجر : 83 .
( 5 ) . دائرة المعارف الاسلامية ، ج 6 ، ص 211 ؛ ر . به :Arabia : B Moritz، هانوفر ، 1923 ، ص 28 .