بى معنى و ناسنجيده در مقابل حق و راست ارزشى ندارد .
إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما يَفْعَلُونَ ( 36 ) وَ ما كانَ هذَا الْقُرْآنُ أَنْ يُفْتَرى مِنْ دُونِ اللَّهِ
هر آئينه خدا داناست به آنچه مى كنند .
و نيست اين قرآن كه بربافته شود به غير حكم خدا ؛
تفسير : در آيات گذشته مذكور شده بود كه مشركين محض « 1 » پيرو ظن و تخمين اند ، و بايد به چيزى متابعت نمود كه نمايندهء « 2 » راه راست باشد . به اين مناسبت ، ذكر قرآن حكيم اينجا آغاز مىشود . يعنى امروز در سرتاسر جهان يگانه كتاب صحيح كه راه راست را مى نمايد ، و حقايق ثابته را مقابل ظنون و اوهام عرضه مى دارد ، قرآن است . انسان ، چون در علوم و معارف ، در احكام و قوانين ، در فصاحت و جزالت معجزنماى قرآن مى نگرد ؛ يكباره اعتراف مىكند كه ديگرى جز خداى پاك چنين كتابى پديد آورده نمى تواند « 3 » . كتابى كه اگر تمام جن و انس گرد آيند ، به قدر يك سوره از آن آورده نمى توانند « 4 » . چه جاى آنكه تمام قرآن مجيد را ساخته توانند . « 5 »
وَ لكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ
و ليكن تصديق مىكند آنچه را پيش از وى است ؛
تفسير : چون قرآن كلام الهى است ظاهر است كه كلّيّهء كتب سابق آسمانى را تصديق مىكند ؛ مضامين اصلى آن را حفظ و پيشگوئى هاى آن را آشكار تصديق مى نمايد .
هامش
( 1 ) . فقط
( 2 ) . نشان دهندهء
( 3 ) . نمى تواند پديد بياورد .
( 4 ) . نمى تواند بياورند ؛
( 5 ) . بتوانند بسازند .