الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلًا
( 46 )
حسنات بهتر است نزد پروردگار تو ، از روى ثواب ؛ و بهتر است از جهت اميد داشتن .
تفسير : بعد از مردن ، مال و اولاد و غيره به كار نمى آيد . چيزى كه به كار مى آيد ، اعمال نيك است كه اثر و يا ثواب آن در آينده باقى مى ماند .
در حديث ، اين كلمات يعنى « سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله الّا اللّه و اللّه اكبر و لا حول و لا قوّة الّا باللّه » را « باقيات صالحات » فرموده . اين ، محض « 1 » به طور مثال ذكر شد ؛ ورنه ، جميع اعمال حسنه در آن داخل است .
در موضح القرآن آمده كه « باقيات الصالحات » عبارت است از علمى كه تدريس نمايد و جارى بماند ؛ و يا كدام « 2 » رسم نيك را رواج دهد ؛ و يا مسجد ، چاه ، سراى ، باغ و زمين مزروعه وقف كند ؛ و يا اولاد را صالح تربيه « 3 » كرده بگذارد ؛ و [ با ] همچو كارهاى نيك كه از جانب خدا ( ج ) بهترين عوض به آن داده مىشود ؛ و انسان مىتواند از آن توقّعات نيك نمايد ؛ بر خوشحالى فانى و زايل دنيا اميدهاى دراز بستن كار عقلمندان نيست .
وَ يَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبالَ وَ تَرَى الْأَرْضَ بارِزَةً
و ( ياد كن ) روزى را كه روان كنيم كوه ها را ؛ و ببينى زمين را ظاهرشده ؛
تفسير : وقتى كه قيامت برپا شود ، كوه ها هم كه داراى جسامت و صلابت است نيز ، از جاى آن « 4 » رانده مىشود ؛ بلكه صخره هاى سنگين و كلان مانند پشم ندّافى شده به هوا مى پرد ! خلاصه اينست كه تمام ارتفاعات و نشيب و فراز زمين از ميان رفته ، سطح آن كاملا هموار و آشكار مى گردد .
هامش
( 1 ) . فقط
( 2 ) . يك
( 3 ) . تربيت
( 4 ) . جاى خود