ندارد ) خدا مىداند كه ما چه قدر مدّت « 1 » خوابيده ايم ؛ اكنون بهتر است كه كار كنيم ! يك نفر ما اين روپيه « 2 » را گرفته به شهر برود ، و از يك دكّان طعام حلال و پاك خريده بياورد ؛ و بايد در منتهاى هوشمندى وظيفهء خود را انجام دهد ، و به نرمى و تدبير با مردم معامله كند تا هيچيك از اهالى شهر از پناهگاه ما وقوف نيابند ؛ ورنه ، دچار تكليف زياد خواهيم شد ؛ اگر پادشاه ظالم از ما سراغ يافت ، ما را سنگسار خواهد كرد ؛ و يا به جبر و اكراه از دين حق منحرف خواهد نمود ؛ العياذ للّه ! اگر چنين چيزى به وقوع پيوست ، آن كاميابى اعلى و فلاح ابدى را كه خواهانيم ، هرگز حاصل نخواهد شد ؛ زيرا ، از دين حق برگشتن ، اگرچه به جبر و اكراه باشد ؛ كارى نيست كه درخور شأن مؤمنين اولو العزم باشد .
تنبيه : نزد من
« يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ »
كنايه از تقليل مدّت است ؛ زيرا ، هرقدر مدّت طويل كه در خواب بگذرد ، در نظر شخص خوابيده بعد از بيدارشدنش اندك معلوم مىشود ؛ از اينجاست كه مى گويند :
خوابيده و مرده در عدم ادراك يكسان است . استعمال كلمهء « او » را در جملهء
« يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ »
چنين بدانيد كه در سورهء مؤمنون است ، در آيت
« قالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ ؟ قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَسْئَلِ الْعادِّينَ »
( المؤمنون ، ركوع 6 ) .
وَ كَذلِكَ أَعْثَرْنا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوا أَنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَ أَنَّ السَّاعَةَ لا رَيْبَ فِيها إِذْ يَتَنازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ
و همچنين خبردار گردانيديم مردمان را به حال ايشان ، تا بدانند كه هر آئينه وعده خدا راست است ؛ و هر آئينه قيامت هيچ شبهه نيست در آن ؛ وقتى كه نزاع مى كردند مردمان در ميان خود در امرشان ( امر دينشان ) ؛
تفسير : يكى از آنها روپيه « 3 » را گرفته داخل شهر شد . امّا ، هرچيز « 4 » آن شهر را متغيّر و جديد ديد .
هامش
( 1 ) . چه مدّت
( 2 ) . پول
( 3 ) . پول
( 4 ) . همه چيز