أَ وَ لا يَرَوْنَ أَنَّهُمْ يُفْتَنُونَ فِي كُلِّ عامٍ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لا يَتُوبُونَ وَ لا هُمْ يَذَّكَّرُونَ
( 126 )
آيا نمى بينند منافقان كه ايشان آزموده مى شوند در هر سال ، يك دفعه يا دودفعه ، باز هم توبه نمى كنند ، و نه ايشان پند مى گيرند .
تفسير : اقّلا هر سال يكى دوبار منافقان مورد فتنه و آزمايش قرار داده مى شوند ؛ مثلا در قحط و بيمارى و ديگر آفات ارضى و سماوى مبتلا مى كردند ، و يا به زبان پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نفاقشان علانيه به ميدان آمده باعث رسوائى شان مى گردد ، و يا در اثناى جنگ و جهاد از جبن و ظلمت باطنشان پرده برداشته مىشود ؛ مگر « 1 » از بس بى حيا و بدباطن اند ، ازين تازيانه ها ذرّه وار ، « 2 » به اصلاح نمى آيند ، و از خطاهاى گذشته توبه نمى كنند ، و براى آينده پند نمى پذيرند .
وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ نَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ هَلْ يَراكُمْ مِنْ أَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوا
و چون نازل كرده شود سورتى ، مى بيند بعضى از ايشان بسوى بعضى ديگر :
آيا مى بيند شما را هيچ كسى ( از مسلمانان ) ؟ ! پس بازمى گردند ؛
تفسير : هنگامى كه وحى نازل مى شد و منافقين در مجلس حاضر مى بودند ، شنيدن كلام الهى ( ج ) بر آنها شاق مى گذشت ، خصوصا آياتى كه عيوب آنها را آشكار مى گردانيد . در آن وقت ، به يكديگر دزديده نگاه مى كردند و اين طرف و آن طرف مى نگريستند ؛ مبادا در مجلس مسلمانى وضع آنها را دانسته باشد ! سپس همين كه مى دانستند توجّه حضّار از آنها منصرف شده ،
هامش
( 1 ) . ليكن
( 2 ) . ذرّه اى