وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ وَ ماتُوا وَ هُمْ كافِرُونَ
( 125 )
و امّا ، آنانى كه در دل هايشان مرض ( نفاق ) است ، پس زياده ساخته ايشان را پليدى بر پليدى ؛ و مردند درحالى كه كافر بودند .
تفسير : هنگامى كه سورتى از قرآن فرود مى آمد ، منافقان به يكديگر ، يا به بعضى مسلمانان ساده ، به استهزا و تمسخر مى گفتند : اين سوره ايمان كدام شما « 1 » را افزوده است ؟ ! مطلبشان اين بود كه در سور قرآنى تأثيرى نيست ، و حقايق و معارفى كه موجب يقين و ايمان است در آن پديدار نمى باشد ! خدا به جواب آنها فرمايد : از شنيدن كلام ما - بدون شبهه - ايمان مؤمنين تازگى مى يابد و ترقّى مىكند . و دل هايشان مسرور و منشرح ميگردد ؛ البته در دلهايى كه مرض و نجاست كفر و نفاق جايگزين است ، به مرض و نجاست آن مى فزايد حتى اين مرض جان آنها را مى ستاند .
باران كه در لطافت طبعش خلاف نيست * در باغ لاله رويد و در شوره بوم و خس
حضرت شاه - رحمه اللّه - اين آيت را به طور ديگر شرح داده ؛ يعنى : كلام الهى به خاطر « 2 » هر مسلمان كه موافق مى افتاد ، شادشده بى اختيار مى گفت : سبحان اللّه ! اين آيت چقدر به ايمان و يقين من افزوده است ! همچنين در آن سوره كه معايب پنهان منافقان آشكار كرده مى شد ، آنها نيز خجل شده مى گفتند اين كلام يقين و ايمان ما را زياده نموده است لكن چون اين گفتار از راه خوشى و انشراح نبود ، و محض « 3 » براى رفع خجالت مى گفتند ؛ توفيق نصيبشان نمى شد تا آينده توبه كنند ؛ از صدق دل به متابعت حق پردازند ؛ بلكه بيش از پيش براى پوشيدن عيوب خود فكر و تدبير مى كردند ؛ اينست معنى « رجس بر رجس » . گنهگار را لازم است كه نصيحت را شنيده به اصلاح خود پردازد ، نه اينكه سعى نمايد عيوب خود را از ناصح بپوشد .
هامش
( 1 ) . كداميك از شما
( 2 ) . با روحيّات
( 3 ) . فقط