وَ لَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ
و هنوز نيامده است به ايشان مصداق وعدهء وى ؛
تفسير : بعضى مفسّرين « تأويل » را تفسير معنى كرده اند ، يعنى مطالب قرآن در دماغ آنها راسخ نشده ؛ و بعضى بر آن اند ، « تأويل » مراد از پيشگوئى هاى قرآن است يعنى ، سبب تكذيب مردم ساده يكى اين است كه آن اخبار قرآن كه راجع به مستقبل است ، چون هنوز هنگام وقوع آن فرانرسيده و آنها منتظر كه كى بظهور مى رسد ؟ امّا ، تدبّر مى خواهد تا دانسته شود كه اين امر دليل بر تكذيب ، شده نمى تواند « 1 » ؛ جز اينكه اقلّا دليل توقّف شده تواند « 2 » .
كَذلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الظَّالِمِينَ ( 39 ) وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لا يُؤْمِنُ بِهِ وَ رَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ
( 40 )
همچنين تكذيب كردند آنان كه بودند پيش از ايشان ؛ پس بنگر چگونه شد انتهاى كار ستمكاران .
و از ايشان كسى است كه ايمان مى آرد به وى ، و از ايشان كسى است كه ايمان نيارد به وى ؛ و پروردگار تو داناتر است به مفسدان .
تفسير : در آينده بعضى از آنها بتدريج مسلمان مى شوند . كسانى كه ايمان نمى آرند و به
هامش
( 1 ) . دليل بر تكذيب نمى تواند بشود ، باشد ؛
( 2 ) . بلكه حداكثر دليل بر توقّف ( نه تأييد ، نه تكذيب ) مىتواند بشود ، باشد .