الْمُشْرِكُونَ
( 33 )
مشركان .
تفسير : غلبهء اسلام بر جميع اديان به اعتبار عقل و حجّت به حمد اللّه در هر عصر آشكار و قائم بوده است امّا ، به اعتبار حكم و سلطه در وقتى حاصل بود كه مسلمانان چنان كه مىشايست پابند اصول اسلام بودند و اقدامشان در راه ايمان و تقوى و جهاد فى سبيل اللّه محكم و استوار بود ؛ و در آينده نيز اين مآل بسته به اين شرط است و غلبهء دين حق طورى كه اديان باطل را همگان مغلوب سازد و از صفحهء هستى معدوم نمايد بعد از نزول مسيح نزديك قيامت حتما شدنى است .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ كَثِيراً مِنَ الْأَحْبارِ وَ الرُّهْبانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوالَ النَّاسِ بِالْباطِلِ وَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
اى مؤمنان ، به تحقيق بسيار از علماء و عابدان اهل كتاب مىخورند مالهاى مردم را به ناحق ، و منع مىكنند ( مردمان را ) از راه اللّه ،
تفسير : احكام شرع و اخبار الهى ( ج ) را به پول بدل مىكنند ؛ عوام الناس ( چنان كه ذكر شد ) ايشان را رتبهء خدائى دادهاند ؛ هرچه غلط و خلاف اصول بگويند ، در نزد عوام حجّت به شمار مىرود . اين گروه به غرض گرفتن نذر و پول ، و كسب سيادت و رياست ، عوام را مىفريبند و از راه حق باز مىدارند ؛ زيرا ، اگر عوام به حقيقت پىبرند حتما از دام فريب ايشان وارهند و آنگاه عايداتشان قطع و سيادتشان ختم شود ؛ به مسلمين ابلاغ شد تا آگاه شوند كه امتها وقتى تباه مىشوند كه سه طايفه فرايض خود را ترك كنند و از آن انحراف نمايند :
( 1 ) - علماء و مشايخ .
( 2 ) - اغنياء .