تفسير : بزرگترين احسانها اين است كه مثل اسلام يك قانونى مكمّل و ابدى و مانند خاتم انبياء پيغمبر عظيم الشأن و مهربان به شما مرحمت فرمود . علاوه بر آن ، توفيق اطاعت و استقامت بخشيد ، و خوان عامّ اغذيهء روحانى و نعمتهاى دنيوى را به شما گسترانيد ، و اسباب حفاظت قرآن و غلبهء اسلام و اسباب اصلاح عالم را به شما « 1 » مهيّا فرمود .
وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً
و پسنديدم براى شما اسلام را دين ؛
تفسير : بعد از اين دين مكمّل و عالم شمول در انتظار دين ديگر بودن سفاهت است ؛ غير از اسلام كه مرادف تفويض و تسليم است ، وسيلهء ديگر براى نجات و مقبوليّت نيست .
تنبيه : نزول آيت كريمهء
« الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ »
هم يكى از نعمتهاى عظمى به شمار مىرود . ازينجاست كه چون بعضى از يهودان به حضرت عمر ( رض ) عرض كردند : اى امير المؤمنين اگر اين آيت بر ما نازل مىشد ، در روز نزول آن عيد مىگرفتيم ! حضرت عمر ( رض ) گفت : خبر ندارى در روز نزول آن براى مسلمانان دو عيد جمع شده بود ؛ چه اين آيت كريمه عصر جمعه ، روز عرفهء سال دهم هجرى ، در موقع حجّة الوداع ، هنگامى كه در ميدان عرفات بيش از چهل هزار اتقيا و ابرار ( رض ) پيرامون ناقهء رسول كريم ( ص ) حلقه زده بودند ، نازل شده است ، و بعد از نزول اين آيت ، هشتاد و يك روز ديگر ، حضرت نبوى ( ص ) در اين جهان جلوه افروز بودهاند . اللّهمّ صل عليه و على اصحابه .
فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
( 3 )
پس كسى كه ناچار شود در گرسنگى ، غير مائل بگناه ، پس ( هر آئينه ) خدا آمرزگار ، مهربان است .
هامش
( 1 ) . براى شما