تفسير : اين مشركين گروهىاند كه براى اندك طمع دنيوى و ارغراض و اهوا احكام و آيات خدا ( ج ) را رد كردند خود به راه خدا ( ج ) نرفتند و ديگران را نيز منع نمودند آنانى كه به كردارى چنين زشت گرفتار باشند و از خدا نترسند از و بال پيمانشكنى چه بيم دارند .
لا يَرْقُبُونَ فِي مُؤْمِنٍ إِلًّا وَ لا ذِمَّةً وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُعْتَدُونَ
( 10 )
لحاظ نمىكنند در حقّ مؤمنى قرابتى را و نه عهدى را ؛ و ايشان همان تجاوزكنندگان ( از حدود ) اند .
تفسير : تنها به شخص شما عداوت نمىورزند بلكه با نام ( مسلمان ) كين و نفرت دارند ؛ منتظرند كه مسلمى به دستشان بيفتد آنگاه در زيان آن « 1 » بر خلاف پيمان رفتار مىكنند و قرابت را نيز رعايت نمىنمايند ؛ ظلم و تجاوز آنها در اين باره از حد افزون است .
فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ فَإِخْوانُكُمْ فِي الدِّينِ
پس اگر توبه كنند ، و برپا دارند نماز را ، و دهند زكات را ؛ پس برادران شما در ديناند ؛
تفسير : باز هم اگر از كفر باز آيند و احكام دين ( نماز ، زكات و غيره ) را به جا آرند نه تنها براى آينده محفوظ و مأمون مىشوند بلكه در برادرى اسلام داخل گرديده و با ديگر مسلمانان حق برابر مىگيرند ؛ شرارت و پيمانشكنىهاى گذشتهءشان عفو مىشود حضرت شاه صاحب ( رح ) مىنويسد « برطبق شريعت برادراناند » ازين برمىآيد ؛ شخصى كه از قرائن ظاهر مسلمان نمايد اگرچه در دل يقين نداشته باشد به حكم ظاهر مسلمان شمرده شود امّا ، اعتماد دوستى را سزاوار نباشد .
هامش
( 1 ) . به زيان وى