تفسير : آنها را مىزنند ، و مىگويند : اكنون اين را بگيريد ؛ مزهء عذاب جهنم را آينده مىچشيد ! اكثر مفسّرين اين را نيز در واقعهء بدر داخل كردهاند ؛ يعنى ، در آن وقت با كافران مقتول معاملهء فرشتگان اين بود ؛ مگر « 1 » از كلمات آيت معلوم مىشود كه اين معامله با عموم كفّار جريان دارد . بنابرآن ، راجح اين معلوم مىشود « 2 » كه اين معاملات در عالم برزخ مىشود ، اين قدر هست كه كفّار محاربين بدر قبل از عالم برزخ در دنيا هم مورد چنين سزا واقع شدند ؛ تا در آخرت چه عذاب خواهند ديد !
ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِلْعَبِيدِ
( 51 )
اين به سبب آن كردار است كه پيش فرستاده است دستهاى شما ؛ و به سبب آن است كه خدا نيست ظلمكننده بر بندگان .
تفسير : اين همه سزاى كردارتان است ؛ ورنه ، نزد خدا « 3 » ( ج ) كوچكترين ظلمى نمىباشد .
اگر - معاذ اللّه - از آن طرف به قدر ذرّه گنجايش ظلم مىبود ، نظر بهشان خدائى بايد « ظلام » گفته مىشد ، نه ظالم ، زيرا ، اوصاف كامل همه كامل مىباشد .
كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ
مانند عادت قوم فرعون ، و آنان كه پيش از ايشان بودند ؛ كافر شدند به آيات خدا ، پس گرفتار كرد ايشان را خدا به گناهانشان ؛ هر آئينه خدا توانا ،
هامش
( 1 ) . ليكن
( 2 ) . به نظر مىرسد
( 3 ) . از طرف خدا