سورة الانفال
سورة الانفال مدنيّة و هى خمس و سبعون آية و عشر ركوعات سورة الانفال ، در مدينه فرود آمده ، و هفتاد و پنج آيت و ده ركوع است .
توضيح : اين سوره مدنى است پس از غزوهء بدر فرود آمده . مظالم دردناك و طاقتفرسائى كه مشركان مكّه سيزده سال بر مسلمانان روا داشتند ؛ رنجها و مصائبى را كه مسلمانان مظلوم با شكيبائى و استقلال و استقامت ، خارقهآسا « 1 » تحمّل نمودند ، از قضاياى بىنظير تاريخ جهان است . هيچ ستمى نماند كه قريش و حاميانشان اجرا نكردند . با وجود آن ، حضرت ايزد متعال اجازه نداد كه مسلمانان در مقابل اين ستمگاران وحشى دستبردى نمايند « 2 » . آخرين آزمون شكيبائى و بردبارى مسلمانان اين بود كه وطن مقدّس ، عزيزان و خويشاوندان ، عيال و اولاد ، دارائى و دولت خويش را پدرود « 3 » گفتند ، و خالص براى اتّباع خدا ( ج ) و پيغمبرش از دار و ديار خويش رخت بستند .
هنگامى كه ظلم و غرور مشركان از حد متجاوز شد ؛ و از سوى ديگر ، قلوب مؤمنان از علايق وطن و قوم ، زن و فرزند ، مال و دولت ، خلاصه از الفت هرچه كه ما سوى اللّه بود ته گرديد ، و چندان به عشق خدا و پيغمبر و نعمت توحيد و اخلاص مملوّ شد كه جز خدا ( ج ) چيزى در آن نمىگنجيد ؛ به آن ستمكشان مظلوم كه سيزده سال مورد حملات كفّار بودند و با وجود ترك دار و ديار ايمن نشده بودند ، اجازه داده شد كه با كافران بستيزند ، و انتقام خويش را بستانند :
« أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا ، وَ إِنَّ اللَّهَ عَلى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ . الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ »
( الحجّ ، ركوع 6 ) .
احترام مكّه نمىگذاشت كه نخست مسلمانان در آنجا هجوم آرند . اين است كه تا يكنيم سال « 4 » بعد از هجرت ، ترتيب كار بر آن بود كه روابط تجارى كه مشركان مكّه با شام و يمن و ساير بلاد داشتند ، گسيخته گردد ؛ و به اين وسيله نيروى اقتصادى ستمگاران ضعيف ، و وضعيّت مالى مسلمانان تقويه « 5 » شود .
در سال اوّل هجرت ، غزوات و سريههاى كوچك ( ابواء ، بواط ، عشيره ، و غيره ) كه در كتب احاديث و سير به تفصيل مذكور است ، تحت همين كلّيّه وقوع يافت . در سال دوّم هجرت ، به حضرت پيغمبر ( ص )
هامش
( 1 ) . بهطور خارق العاده
( 2 ) . دستى بلند كنند .
( 3 ) . بدرود
( 4 ) . يك سال و نيم
( 5 ) . تقويت