تفسير : حضرت شاه ( رح ) مىگويد : « شايد مقصد حضرت موسى ( ع ) از درخواست خوبى دنيا و آخرت براى امّتش ، آن بود كه بنى اسرائيل بر تمام امم در دنيا و آخرت مقدّم و فايق باشند . خداوند ( ج ) در جواب گفت : عذاب و رحمت من مخصوص به طبقهء خاصّى نيست ؛ عذاب من بر كسانى است كه خواسته باشم ، و رحمت عامّهام شامل تمام آفريدگان است ؛ آن رحمت خاصّى را كه تو خواستگارى ، به قسمت كسانى نوشته شده است كه از خدا ( ج ) مىترسند ، و از اموال خود زكات مىدهند ؛ يا به تزكيهء نفس مىپردازند ، و به تمام آيات ما ايمان كامل دارند ؛ يعنى :
آخرين امتى كه به همه كتب ايمان خواهند آورد . پس ، از امّت موسى ( ع ) هركه بر كتاب آخرين ايمان آرد ، به اين نعمت نايل مىشود ، و دعاى موسى ( ع ) در حقّ وى قبول گرديده .
الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ
آنان كه ( از روى صدق ) پيروى مىكنند آن پيغامبرى را كه نبىّ امّى است ؛
تفسير : « امى » يا به طرف « امّ » ( والده ) منسوب است . چنان كه طفل از شكم مادر پيدا مىشود و شاگرد كس « 1 » نمىباشد ، نبىّ كريم - صلعم - در تمام عمر به قدر يك لمحه « 2 » پيش هيچ مخلوقى براى تعلّم زانو نزده است ؛ امّا ، كمال اينجاست كه علوم و معارف و حقايق و اسرارى كه حضرت وى افاضه فرمود ، هيچ يك از مخلوقات نتوانست عشر عشير آن را نشان دهد ؛ ازين جاست كه لقب « نبىّ امّى » مايهء افتخار حضرت اوست .
نگار من كه به مكتب نرفت و خط ننوشت * به غمزه مسئله آموز صد مدرّس شد
و يا نسبت « امى » به طرف « امّ القرى » است كه لقب « مكّهء معظّمه » و مولد شريف آن حضرت - صلّى اللّه عليه و سلّم - بود .
الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوباً عِنْدَهُمْ فِي التَّوْراةِ
آنكه مىيابند ( نعت ) او را نوشته نزد خويش ، در تورات
هامش
( 1 ) . كسى ، هيچكس
( 2 ) . يك لحظه