بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
( 43 )
( به سبب آنچه مىكرديد ) در عوض اعمال خود .
تفسير : اين منادى ، فرشته خواهد بود از سوى پروردگار ؛ يعنى : امروز جدّ و جهد شما ثمر آورد ؛ از كوشش خود ، به عنايت الهى ( ج ) به صورت جاودان ، ميراث پدر خويش آدم را حاصل نموديد « 1 » . در حديث است : « هيچكس را عملش به بهشت داخل كرده نمىتواند « 2 » » . مطلب « 3 » اين است كه عمل ، سبب حقيقى دخول جنّت نيست ؛ و فقط سبب ظاهرى است سبب حقيقى ، خاص رحمت كامل الهى است ، چنان كه از الفاظ حديث « الّا ان يتغمّدنى اللّه برحمته » اين مطلب ظاهر مىشود . مترجم - رحمة اللّه عليه - در اثناى صحبت مىگفت : سبب حقيقى دخول بهشت رحمت خداست ، و عمل مانند علامت آن ؛ چنان كه قوّت ريل را به راه مىاندازد « 4 » ، و بيرق فقط علامتى است كه ريل « 5 » به اشارت آن مىايستد ، و روان مىشود .
وَ نادى أَصْحابُ الْجَنَّةِ أَصْحابَ النَّارِ أَنْ قَدْ وَجَدْنا ما وَعَدَنا رَبُّنا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ ما وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قالُوا نَعَمْ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى
و ندا كنند اهل بهشت اهل دوزخ را : به درستى كه ما يافتيم آنچه وعده كرده بود به ما پروردگار ما راست ؛ پس آيا شما هم يافتيد آنچه وعده كرده بود پروردگار شما راست ؟
گويند دوزخيان : آرى ؛ پس آواز كند آوازكننده در ميان ايشان كه لعنت خدا بر
هامش
( 1 ) . به دست آورديد .
( 2 ) . نمىتواند ، به بهشت داخل كند » .
( 3 ) . مقصود
( 4 ) . لكوموتيو قطار را به راه مىاندازد ،
( 5 ) . قطار راهآهن