براى حصول « 1 » ميراث اصلى و پدرى ، يعنى بهشت ، شما را ترغيب و تذكير كند ؛ و طريق رضاى مالك حقيقى را واضح گرداند ؛ به وى متابعت و معاونت نمائيد . از خدا بترسيد ، سيّئات را بگذاريد ، و حسنات را بگزينيد ؛ در اين صورت ، مستقبل شما مأمون مىماند ، و به جائى مىرسيد كه جز آسايش ، امن ، اطمينان ، چيزى نمىباشد . البتّه ، اگر آيات ما را دروغ انگاريد ، يا از كبر به آن رفتار نكنيد ؛ عذاب از مسكن اصلى و ميراث پدر ، جاودان محروم مانده ، جز عذاب و هلاك ابدى نصيب شما چيزى نخواهد بود ! بههرحال ، كسانى كه بر خلاف نصوص قطعيّه راجع به ختم نبوت ، مىخواهند از اين آيت استنباط كنند كه تا قيامت باب بعثت انبياء و رسل مفتوح است ، هرگز كامياب شده نمىتوانند . « 2 »
فَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَوْ كَذَّبَ بِآياتِهِ
پس كيست ظالمتر از كسى كه تهمت نهاد بر خدا دروغ را ؛ يا به دروغ نسبت كرد احكام او را ؟ !
تفسير : تصديق آن پيغمبران راستين كه واقعا آيات خدا را ابلاغ مىكنند ، ضرور است .
كسى كه به دروغ دعوى نبوّت مىكند ، و از خود آيات دروغى « 3 » جعل مىكند ، و به خدا ( ج ) افترا مىبندد ؛ يا آن كسى كه پيغمبر صادق و آياتى را كه وى آورده تكذيب مىنمايد ؛ از اين هر دو ستمكارتر كيست ؟ !
أُولئِكَ يَنالُهُمْ نَصِيبُهُمْ مِنَ الْكِتابِ
آن گروه ، برسد ايشان را بهرهء ايشان از آنچه نوشته شده در كتاب ؛
تفسير : چندانكه عمرو روزى و غيره درين جهان مقرّر است ، يا ذلّت و افتضاح دنيا كه براى آنها نوشته شده ضرور « 4 » مىرسد ، رنجى كه هنگام مرگ و پس از آن بر آنها وارد مىشود ، در آينده ذكر مىگردد ؛ و اگر از
« نَصِيبُهُمْ مِنَ الْكِتابِ »
دنيا نه ، بلكه عذاب اخروى مراد باشد ؛ پس ، از
« حَتَّى إِذا جاءَتْهُمْ »
تنبيه بر آن مىشود كه مبادى « 5 » آن ، عذاب در سلسلهء لمحات آخرين زندگى « 6 » دنيا شروع مىشود .
هامش
( 1 ) . تحصيل ، به دست آوردن
( 2 ) . هرگز نمىتوانند كامياب بشوند .
( 3 ) . دروغين
( 4 ) . حتما ، قطعا
( 5 ) . بدايات ، پيشدرآمدها
( 6 ) . آخرين لحظات