يا بَنِي آدَمَ لا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطانُ كَما أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُما لِباسَهُما
اى فرزندان آدم ، در فتنه نيفگند شما را شيطان ؛ چنان كه بيرون آورد پدر و مادر شما را از بهشت ؛ بركشيد از آنها جامهء ايشان را ؛
تفسير : اخراج و نزع بسوى سبب آن مضاف شده ؛ يعنى سبب جدائى آدم و حوّا از بهشت ، و برآوردن لباس آنها ، وى شد . اكنون شما از آنها فريب مخوريد و در مقابل مكر آنها هوشيار باشيد .
لِيُرِيَهُما سَوْآتِهِما إِنَّهُ يَراكُمْ هُوَ وَ قَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ
تا بنمايد به ايشان شرمگاه آنها را ؛ ( هرآئينه ) مىبيند شما را شيطان و قوم او ، از آنجا كه شما نمىبينيد ايشان را ؛
تفسير : دشمنى كه ما را چنين ببيند ، و ما او را ديده نتوانيم « 1 » ؛ حملهء او خطرناك ، و مدافعت او سخت دشوار مىباشد . بايد بسيار مستعدّ و بيدار بود . چارهء اين دشمن نامرئى آنست كه ما به ذاتى پناه جوئيم كه او را مىبيند ، و وى او را ديده نمىتواند « 2 » :
« لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ »
. « 3 »
تنبيه :
« إِنَّهُ يَراكُمْ هُوَ وَ قَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ »
قضيهء مطلقه است نه دائمه ؛ يعنى ، بسا اوقات كه او ما را مىبيند ، و ما او را نمىبينيم . اين قول مستلزم آن نيست كه هيچ وقت در هيچ
هامش
( 1 ) . و ما او را نتوانيم ببينيم ؛
( 2 ) . و وى او را نمىتواند ببيند :
( 3 ) . سورهء انعام ، آيهء 103 .