داخلى بدن ما را كه از اعراض است ، وزن و نشان مىدهد كه آن وقت در جسم ما چه اندازه حرارت است . چون ما مشاهده مىكنيم كه در اين جهان چندين ميزانهاى جسمانى موجود است كه از آن تفاوت اوزان و درجات اعيان و اعراض معلوم مىشود ؛ چه مشكل است كه حضرت قادر مطلق ميزانى برپا كند كه از آن تفاوت اوزان و درجات اعمال ما صورتا و حسّا ظاهر شود ؟ !
بِما كانُوا بِآياتِنا يَظْلِمُونَ
( 9 )
بدانجهت كه از آيات ما انكار مىكردند .
تفسير : انكار آن آيات ، حق تلفى آنهاست « 1 » ، كه در
« يَظْلِمُونَ »
ادا شده .
وَ لَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الْأَرْضِ وَ جَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ
( 10 )
و هرآئينه جا داديم شما را در زمين ، و مقرّر كرديم ( آفريديم ) براى شما در آنجا روزىها ( اسباب زندگانى ) ؛ اندكى شكر مىكنيد .
تفسير : ازينجا بيان بعض آيات انفسى و آفاقى شروع مىشود كه يك سو از آن بر وجود حضرت احديّت ، از نظم و نسق حكيمانهء كارگاه عالم استدلال گرديده ، و احسان و انعام خداوندى را تذكار نموده ، به شكر آن متوجّه مىگرداند ؛ و از طرف ديگر ، براى شأن ضرورت نبوّت و بعثت انبياء - عليه السّلام - و سيرت آنها و عاقبت پيروان و مخالفانشان كه موضوع اصلى اين سوره است ، معلوم مىشود . اين آيات به صورت توطئه و تمهيد ، مقدّم ذكر شده .
وَ لَقَدْ خَلَقْناكُمْ ثُمَّ صَوَّرْناكُمْ ثُمَّ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ
( و هرآئينه ) آفريديم شما را ؛ باز ، صورت بستيم شما را ؛ باز ، حكم داديم فرشتگان را كه
هامش
( 1 ) . اتلاف حقّ آنهاست ، تضييع حقّ آنهاست ،