نه تنها از احوال محيط ، بل « 1 » از اعضاى خود نيز بىخبر مىشود ؛ چنان كه گويا در آن هنگام اين قوا از وى باز گرفته شده .
وَ يَعْلَمُ ما جَرَحْتُمْ بِالنَّهارِ
و مىداند آنچه كسب كنيد به روز ؛
تفسير : در روز ، هر رفتوآمد ، نقل و حركت ، كسب و اكتساب كه واقع مىشود ، مفصّل در علم خدا موجود است .
ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيهِ لِيُقْضى أَجَلٌ مُسَمًّى
باز برمىانگيزد شما را در روز ، تا به انجام رسانيده شود ميعاد معيّن ؛
تفسير : اگر وى مىخواست ، شما در خواب مىمانديد ؛ امّا ، تا هنگامى كه وعدهء مرگ تكميل گردد ، شما را پس از هر خوابى بيدار مىكند .
ثُمَّ إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
( 60 )
باز بسوى او بازگشت شماست ؛ باز خبر دهد شما را به آنچه مىكرديد .
تفسير : روز كار كردن و شب خفتن و باز ( سحرگاه ) بيدار شدن ، تمام اين سلسله ، روزمرّه ، مثال كوچكى است از زندگى دنيا و پس از آن مردن و باز دوباره زنده شدن ؛ از اين جهت است كه از ذكر خواب و بيدارى بر مسئلهء معاد تنبيه شده .
هامش
( 1 ) . بلكه