وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ
( 67 )
و اگر چنين نكردى ، پس تو نرسانيدى هيچ پيغام او را ؛ و خدا نگاه مىكند ترا از مردم ؛ هر آئينه خدا راه نمىنمايد قوم كفّار را .
تفسير : در آيات گذشته خداوند ( ج ) شرارت ، كفر و ذمايم اعمال اهل كتاب را ذكر كرده و به اقامت « 1 » تورات ، انجيل ، قرآن و تمام كتب آسمانى ترغيب نموده ؛ بود در آينده از
« قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لَسْتُمْ عَلى شَيْءٍ »
مىخواهد در مجمع اهل كتاب اعلان كند كه بدون اين اقامت حيات مذهبى شما صفر و ناچيز محض است . و در
« يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ »
براى اين دو قسم اعلان حضرت پيغمبر را آماده مىگرداند ؛ يعنى هرچه از طرف پروردگار تو بر تو فرود آمده ( خصوصا اين اعلانهاى فيصله كن ) را بلا تأمّل و هراس تبليغ مىكن اگر بفرض محال در تبليغ ، تقصيرى از تو واقع شود ، از اين حيث كه تو رسول ( يعنى پيغمبر خدايى ) و منصب جليل رسالت و پيغمبرى به تو تفويض شده ، چنان دانسته خواهد شد كه تو چيزى را از حق آن انجام ندادهاى . بلا شبهه دربارهء حضرت پيغمبر براى آنكه بيش از بيش در انجام وظيفهء تبليغ ثابت قدم ، باشد عنوان مؤثّرى بزرگتر از اين شده نمىتواند . « 2 »
حضرت پيغمبر ( ص ) كه تقريبا در بيست و دو سال به اولوالعزمى و جان فشانى ؛ با كوشش و زحمت متوالى ؛ با صبر و استقلال بىنظير ؛ فريضهء رسالت و تبليغ را ادا نمود ، دليل واضح است بر اينكه حضرت وى در دنيا بيشتر از هر چيزى اهمّيّت فريضه منصبى خود ( رسالت و بلاغ ) را احساس مىكرد ، و حضرت پيغمبر همين احساس قوى و تبليغى جهاد را ملحوظ مىداشت كه در موقع تأكيد مزيد استحكام و پايدارى در وظيفهء تبليغ ، مؤثّرترين عنوانها اين شده مىتوانست كه « 3 » حضرت پيغمبر را به
« يا أَيُّهَا الرَّسُولُ »
خطاب كرده ، تنها اين قدر گفته شود : اگر به فرض محال ، در وظيفهء تبليغ كوچكترين قصورى واقع شود ، بدانيد كه حضرت پيغمبر ( ص )
هامش
( 1 ) . اقامه ، برپاداشتن و رسميّت بخشيدن
( 2 ) . بزرگتر از اين نمىتواند بشود .
( 3 ) . مىتوانست اين بشود كه ، مىتوانست اين باشد كه