مَوازِينُهُ فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ
.
تعبير « ثقلت - خفت » در سورهء اعراف / 8 و در سورهء مؤمنون / 102 گذشت در سورهء اعراف گفتهايم : وزن عمل حق بودن و مطابق شرع بودن آن است هر عملى كه صحيح و مطابق شرع و از روى خلوص نيت باشد آن عمل وزن دارد « 1 » ، على هذا گناهان و اعمالى كه از روى ريا باشد و اعمال حبط شده و نيز اعمال خير كفار كه از روى قربت نيست ، مطلقا وزنى ندارند چنان كه فرموده :
أُولئِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ وَ لِقائِهِ فَحَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً
كهف / 105 .
پس ثقل موازين در اثر ايمان و اعمال مقبول است ، خفت و سبكى موازين در اثر نبودن اعمال مقبول است و آن فقط در زمينه كفار صادق است زيرا كه اعمال نيك و بد آنها داراى وزن نيستند بنا بر اين ، اهل ايمان و لو گناهكار هم باشند از مصاديق
ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ
هستند . مؤيد اين سخن آيهء مؤمنون است كه وعدهء خلود آتش مىدهد :
وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ فَأُولئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فِي جَهَنَّمَ خالِدُونَ
مؤمنون / 103 على هذا اگر گناهان اهل ايمان بخشوده نشود بعد از مدتى كه عذاب ديدند اهل بهشت خواهند بود چنان كه در سورهء اعراف در بحث احباط و تكفير گذشت .
عِيشَةٍ راضِيَةٍ
به معنى زندگى خوش آيند است .
طبرسى فرموده ؟ اسم فاعل در اينجا به معنى مفعول است و به قولى به معنى
هامش
( 1 ) در روايات اهل بيت عليهم السلام آمده است كه « والد » را به على ( ع ) و « ما ولد » را به ائمه ( ع ) تفسير كردهاند .
« قال سئلت ابا جعفر ( ع ) عن قول اللَّه عز و جلوَ والِدٍ وَ ما وَلَدَقال يعنى « عليا و ما ولد من الأئمة »
ظاهرا آن از باب تطبيق و استفادهء به خصوصى از قرآن مجيد است .