و نيز فرموده : « المهواة التي لا يدرك قعرها » .
هيه : ضمير « هى » است كه هاء وقف بر آن داخل شده .
حاميه : به شدت با حرارت و سوزنده . حمى : حرارت شديد .
شرحها
در اين آيات مقدارى از ويرانى و زير و رو شدن نظام كنونى شرح داده شده سپس نيكوكاران تبشير و بدكاران انذار شدهاند .
1 - 3 -
الْقارِعَةُ مَا الْقارِعَةُ وَ ما أَدْراكَ مَا الْقارِعَةُ
.
اين آيات در بالاترين سطحى وقوع قيامت را مجسم مىكند ، الف و لام « القارعه » براى عهد است يعنى آن كوبندهء وحشتناك .
مَا الْقارِعَةُ
خبر « القارعة » است جملهء
وَ ما أَدْراكَ . . .
ترسيم عظمت آن است ، اين كلمه در سورهء حاقه / 4 نيز دربارهء قيامت آمده است .
4 و 5 -
يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَراشِ الْمَبْثُوثِ وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ
.
ظرف « يوم » متعلق است به فعل مقدر يعنى : « اذكر يوم يكون . . . » منظور از آيه اول ظاهرا خروج انسانها از قبور است بدون رويه و در هم و برهم ، در آيه ديگر آمده :
يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ
قمر / 7 همانطور كه با آمدن بهار ، تخمهايى كه در بطن زمين انباشته شدهاند درهم و برهم مىرويند ، چه حالت وحشتناكى ؟ ! ! كوهها همانطور كه اكنون رنگارنگ هستند آن روز نيز غبار شدهء آنها رنگ رنگ خواهد بود امّا با حجمى بسيار بزرگ . تنيير كوهها در آيات ديگر نيز آمده است .
6 - 9 -
فَأَمَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ فَهُوَ فِي عِيشَةٍ راضِيَةٍ وَ أَمَّا مَنْ خَفَّتْ