نكتهها
زمين چگونه خبر خواهد داد ؟ در رابطه با آيهء
يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها
بايد بدانيم كه ظهور آيه در سخن گفتن و خبر دادن زمين است نه دلالت طبيعى مانند كاوشهايى كه از اقوام گذشته خبر مىدهد .
اين آيه نشان مىدهد كه زمين يك نوع شعور دارد و آنچه در روى آن واقع مىشود ضبط مىكند . در روايتى از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله آمده : آيا مىدانيد خبرهاى زمين چيست ؟ گفتند : خدا و رسولش داناتر است . فرمود : گواهى مىدهد براى هر مرد و زن آنچه بر روى زمين كردهاند و مىگويد : چنين و چنان كردهاند « 1 » .
در روايت ديگر از آن حضرت است كه فرمود : بر وضو و بهترين اعمال كه نماز باشد مواظبت كنيد ، و از زمين بر حذر باشيد ، آن ريشه شماست هر كه روى آن عملى از خير و شر انجام دهد از آن خبر خواهد داد « 2 » .
3 - و نيز روايت شده : رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله از هيچ منزلى حركت نكرد مگر اينكه در آن دو ركعت نماز خواند و فرمود : مىخواهم روز قيامت به نماز من گواهى دهد « 3 » .
ابو كهمس از امام صادق عليه السّلام مىپرسد انسان نوافل را در يك جا بخواند يا
هامش
( 1 )
مجمع البيان « ان النبى ، قال أ تدرون ما اخبارها ؟ قالوا اللَّه و رسوله اعلم قال اخبارها ان تشهد على كل عبد و امة بما عمل على ظهرها تقول عمل كذا و كذا يوم كذا و كذا » .
( 2 )
مجمع البيان « قال : قال رسول اللَّه ( ص ) حافظوا على الوضوء و خير اعمالكم الصلاة و تحفظوا من الارض فانها امكم و ليس فيها احد يعمل خيرا او شرا الا و هى مخبرة به » .
( 3 ) -
عن النبى ( ص ) انه لم يرتحل من منزل الا صلّى فيه ركعتين و قال حتى يشهد على بالصلاة ( الميزان ج 6 / 337 ) .