حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ
و يك دفعه به معنى سلام دادن است نظير :
فَقُلْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ
اعراف / 46 .
مطلع : مصدر ميمى است به معنى طلوع . و نيز اسم مكان است مانند مطلع الشمس .
شرحها
خلاصه آيات پنجگانه چنين است : ما قرآن را در شب قدر نازل كردهايم آن شب از هزار شب بهتر است ، در آن شب ملائكه و روح براى تمشيت هر كارى نازل مىشوند ، آن شب تا طلوع فجر سلامتى است ، بيشتر آيات سوره از متشابهات است چنان كه در اول سورهء آل عمران ذيل آيه هفتم مفصلا در اين زمينه سخن گفتهايم اكنون آيات را بررسى مىكنيم و آنچه به نظرمان مىآيد مىگوئيم و اللَّه اعلم .
1 -
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ
.
ضمير « انزلناه » راجع به قرآن است كه از سياق كلام فهميده مىشود ، ظهور آيه در آنست كه همهء قرآن در شب قدر نازل شده است ، المنار نظر مىدهد كه شروع نزول در شب قدر بوده است ولى اين بر خلاف ظهور آيه است ، در اين بارهء در مقدمهء تفسير ذيل عنوان نزول دفعى و تدريجى قرآن و نيز در سورهء دخان و قيامت سخن گفتهايم ، تعيين شب قدر در « نكتهها » خواهد آمد .
ليلهء قدر يعنى چه ؟ و چه چيزها در آن اندازهگيرى مىشود ؟ در سورهء حم دخان چنين آمده است :
حم وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ . فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ أَمْراً مِنْ عِنْدِنا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
اين آيات مىگويند : قرآن در شب مباركى نازل شده . و در آن هر كار حكيمانه و با مصلحت از همديگر جدا مىشود ، ظاهرا مراد