مكه نازل شده و حدود شصت و پنجمين سورهء مكى است ، به نظر مىآيد كه نزول قرآن در شب قدر در هر دو مورد ، قبل از هجرت در مكه مطرح بوده و جواب داده شده است . على هذا به نظر مىآيد كه سورهء قدر نيز در مكه نازل شده باشد ولى روايتى كه در شأن نزول نقل خواهد شد خلاف آن را مىرساند و اللَّه العالم .
5 - در رابطه با شأن نزول سوره دو مطلب نقل شده است يكى خواب آن حضرت در زمينه ، حكومت بنى اميه كه در ذيل آيهء
وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ
اسراء / 60 گذشت و در بالا خلاصه آن نقل گرديد .
و در روايت امام صادق عليه السّلام در كافى نقل شده : «
و انزل عليه
إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ . . .
» « 1 »
از اين روايت معلوم مىشود كه سورهء مباركه در همين رابطه براى تسليت آن حضرت نازل شده است كه يعنى مدت حكومت بنى اميه هزار ماه است و شب قدر از همهء آن بهتر است اين مطلب در روايات اهل سنت نيز آمده است چنان كه در برهان آن را از صحيح ترمذى نقل كرده است .
ديگرى آنكه در تفاسير شيعه و اهل سنت از ابن عباس منقول است و آن اينكه براى رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله حال مردى از بنى اسرائيل را نقل كردند كه سلاح به دست ، هزار ماه در راه خدا جنگيده بود ، حضرت تعجب كرد و خوش داشت در امتش نيز چنين كسانى بوده باشند ، عرض كرد خدايا امت مرا عمر كوتاه و اعمال كم دادهاى ، خدا براى او ليلهء قدر را عطا كرد كه آن از هزار ماه بهتر است هزار ماهى كه آن اسرائيلى جنگيد .
ناگفته نماند : شأن نزول همهاش دربارهء هزار ماه است و فقط
لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ
با شأن نزول مىسازد ، اما خود سوره يك واقعيت بسيار بزرگى را مىرساند كه عقول از تصور آن متحير است .
هامش
( 1 ) كافى ج 4 / 159 كتاب الصيام باب فى ليلة القدر .